Boeken. Boeken. En nog eens boeken.

'Bella?' Edward's soft voice came from behind me. I turned to see him spring lightly up the porch steps, his hair windblown from running. He pulled me into his arms at once, and kissed me again. His kiss frightened me. There was too much tension, too strong an edge to the way his lips crushed mine - like he was afraid we had only so much time left to us. As Seattle is ravaged by a string of mysterious killings and a malicious vampire continues her quest for revenge, Bella once again finds herself surrounded by danger. In the midst of it all, she is forced to choose between her love for Edward and her friendship with Jacob - knowing that her decision has the potential to ignite the ageless struggle between vampire and werewolf. With her graduation approaching, Bella has one more decision to make: life or death. But which is which?

Het vierde en laatse deel (New moon) van de Twilight-serie heb ik nog niet gelezen, maar tot nu toe vind ik het hartstikke leuk om te lezen. Het leest lekker weg en het is spannend. Vooral voor tieners is dit een leuke serie. Ik ben erg benieuwd hoe de serie afloopt.

 Onverwacht bezoek vanmiddag, voor de leerlingen van 5Ha. In plaats van een gewone Nederlandse les kwam er opeens een echte schrijver de klas binnen: Abdelkader Benali was een dagje in Nijmegen om opnamen te maken voor een nieuw TV-programma. De Volkskrant wilde daar wel aandacht aan besteden en het leek hen een leuk idee de schrijver voor een klas te zetten. Aangezien dat niet in het programma zat, kwamen ze bij ons terecht (hoe bestaat het .....) met het verzoek een fotoshoot te maken. En dat mocht. En omdat wij meteen dachten aan een PR-slaatje, bleef ik erbij om foto's te maken voor onze website.

Abdelkader las voor uit een door hem samengestelde verhalenbundel. Daarna kregen de leerlingen de opdracht om een 'tweet' te schrijven over de inhoud van het verhaal, waarbij hij in een deuk lag om de opmerking van één van de meisjes: 'meneer, wat is een twiet?' 

Later ontspon zich een discussie over het leven in de stad versus een dorp, over het conformeren aan regels, over de rol van fantasie en literatuur in het leven van een puber. En vertelde de schrijver tussendoor anecdotes over zijn opgroeien in Rotterdam, op een school die bekend stond als een 'achterstandschool'.

Het was een leuke leerzame les voor de leerlingen, maar voor de school waren de opmerkingen achteraf  eigenlijk nog leuker: 'wat een leuke leerlingen hebben jullie! Wat een rustige klas. Wat een fijn gebouw.'

En toen we langs de kantine liepen op weg naar de aula voor een laatste foto viel zijn blik op de kroketten in de vitrine, en kon hij evenlater volmondig aan zijn rijtje toevoegen: 'wat een lekkere kroketten.'

Wat een leuke schrijver, Abdelkader Benali!!

De officiële foto's komen morgen (16 maart) in de Volkskrant. Hier alvast een voorproefje, een soort 'making of'.

Na een turbulente week werd het gisterenmorgen toch weer gewoon zondag en was er de orde van de dag. Dat wil zeggen: boeken van Wim Brands, Buitenhof en Studio Sport. (Het lijkt er trouwens sterk op dat spoedig na Brands niet meer automatisch Bier volgt, maar Boeken! Mooi!)

Bij Brands waren twee schrijvende dames op visite, beiden ongewild refererend aan vroegere blogs van mij. De eerste frisse, sympathieke dame hield zich in het dagelijkse leven bezig met studies omtrent terrorisme. Je zou dat op het eerste gezicht niet zeggen, maar die mensen zien er natuurlijk stiekem totaal anders uit. Om de terroristen in verwarring te brengen. Enfin, ze had het wereldterrorisme in de zestiger, zeventiger jaren bestudeerd en de conclusie was dat de diverse overheden (o.a. Duitse & Amerikaanse) totaal verkeerd hadden gereageerd op de eerste acties. Met een totaal overspannen reactie, hadden ze de terroristen volkomen in de kaart gespeeld en het tegendeel bereikt van wat de bedoeling was. In Nederland was de regering terughoudender geweest en dat was beter. ‘Terughoudend reageren’, je hoort al dat het lang geleden is, kom daar nu nog maar eens om!

Intussen had Wim Brands dat ene schilderij weer uit de kast gehaald en in het blikveld van de camera gehangen. Dat schilderij met die mooie blote vrouw erop, dat hadden ze nog liggen van een tijd geleden. (Zie archief: ‘Over het tactisch ophangen van een schilderij’.) Maar de cameraman had vandaag strenge instructies gekregen. Geen gedoe meer!! Hij kreeg het perfect voor elkaar om het sympathieke hoofd van de geïnterviewde dame precies voor de blote dame te houden. Kwam alleen die rotkat telkens in beeld. En een beetje tuin. Knap camerawerk en waarschijnlijk een van de laatste CU stuiptrekkingen van Rouvoet in de publieke omroep.

De tweede schrijfster, Pauline Slot had a hell of a job gedaan door de hele wereld af te reizen op zoek naar levenstekens van een van de vrouwen van de beroemde Chileense dichter Pablo Neruda. (Die van ‘El Postino’, zie wederom archief!) Vliegend van Jakarta naar Chili en van Spanje naar hot spots in Azië, had ze mensen gesproken en materiaal gesprokkeld. Wat bleek: Neruda had een Nederlandse vrouw gehad en samen met haar een gehandicapte dochter. De beroemde dichter had beiden echter erg slecht behandeld, een inktzwarte bladzijde uit het leven van de beroemde dichter, volksheld en Nobelprijswinnaar. Pauline Slot had het allemaal uitgezocht, de biografie van de vermaarde dichter moet naar beneden worden bijgesteld. Het dochtertje, gestorven op achtjarige leeftijd, ligt in Leiden of Gouda begraven, daar wil ik vanaf zijn. Van die precieze plek dan.

Mooi interview en de cameraman volgde in deel twee de instructies van Rouvoet tot in de letter. Het mooie blote meisje kwam zelfs helemaal niet meer in beeld. Waarschijnlijk een sms’je van André R., getipt door Andries Knevel in de pauze van zeventien seconden.

© thrammy 10

In verband met de 75^e boekenweek waren Tommy Wieringa en Stijn van der Loo uitgenodigd.

Beiden waren gisteravond (12.03.2010) in het ICO Gebouw in Assen.

Tot de pauze vertelde Tommy Wieringa over zijn werk.

“Genieten” hoor je de topschaatsers en topschaatsters regelmatig zeggen. Een nieuw “modewoord”?

Gisteravond was het ook “genieten” - ik weet zo snel geen ander woord - wat die twee ten gehore brachten.

Je mocht Wieringa tijdens zijn “verhaal” met een vraag onderbreken. Dat zei hij met de pauze in het vooruitzicht.

Met zijn fluwelen stem boeide hij de zaal met verhalen over zijn werk en het verleden, waarin hij Assen, Dwingeloo, Diever en Groningen ook noemde. Hij verhaalde over de winkel van zijn moeder, die hem “onbeschaamd (maar trots)” promoot(te) door zijn boeken in haar winkel te leggen en de klanten erop te wijzen. Over zijn meedoen in het rugbyteam van Dwingeloo en over het moeten stoppen vanwege een herniaklacht. Over personen die hij daar ontmoette en van wie hij een aantal opmerkelijke en amusante uitspraken in zijn boeken had gebruikt.

De boeken “Joe Speedboot” en “Caesarion” had ik van thuis meegenomen voor een originele handtekening van de schrijver. Dat is gelukt.

Stijn van der Loo kruipt na de pauze in de huid van componist Smet in zijn stuk “Het lichaam liegt nooit”. Het was een heel interessant optreden met prachtige muziek erbij. Heel knap gemaakt en gebracht. Ik ben heel blij dat ik na de pauze ben gebleven!

Van der Loo zou eigenlijk last moeten hebben van een flinke jetlag, omdat hij nog dezelfde dag uit Seoul was komen vliegen. Tijdens zijn optreden was daar gelukkig niets, maar dan ook niets, van te merken.

In Het lichaam liegt nooit is de componist Theofilius Smet niet vooruit te branden. Hij had de opdracht gekregen tot het componeren van een 'stuk van grote schoonheid'. Zijn vrouw helpt hem niet bepaald in zijn concentratie, maar het is een misverstand te denken dat hij zich wel zou kunnen concentreren als hij alleen was geweest.  Zijn eigen lichaam is de grootste bron van rusteloosheid.

[Stijn van der Loo is zanger, componist en literator. Na jarenlang met zijn a-capellagroep Intermezzo de wereld te hebben rondgereisd sloeg hij in 1998 een nieuwe weg in. Hij schreef de door literaire prijzen onderscheiden romans De Galvano (2004) en De held Jacob Mulle (2006). Hij publiceert regelmatig korte verhalen in diverse (literaire) tijdschriften en zette voor de bundels Licht (2006) en Requiem (2008) teksten van Huub Oosterhuis op muziek. Daarnaast maakt hij theatervoorstellingen en cd’s. Sinds Nero (2004) en Gezang! (2006) is Het lichaam liegt nooit Stijn’s vijfde solovoorstelling en de derde in de serie eenakters op literaire basis. Het lichaam liegt nooit is een verzameling van muzikale hoogstandjes en tekstuele juweeltjes.]

Een paar keer per jaar herlees ik een boek. De belangrijkste reden is, dat ik denk het nu beter te zullen begrijpen en waarderen. Ik heb ook elk jaar een keuze-schrijver (m/v) waar ik zoveel mogelijk van wil lezen. Vorig jaar was dat Jeroen Brouwers. Goed bevallen. Dit jaar A.F.Th. van der Heijden, die Fabrizio Canaponi heeft geheten aan het begin van zijn schrijversloopbaan, lange tijd alleen A.F.Th. op zijn boeken had staan, maar sinds 2008 voluit onder zijn voornoemde naam publiceert.

Het boek (470 blz) heeft, zoals toen grote indruk op me gemaakt.  Van de vele thema's die er in voorkomen is die van de ouders-kind-relatie het indringendste. De hoofdpersoon Albert, opgroeiend in een arbeidersgezin, is op zoek naar zijn ouders, hij twijfelt zelfs aan het vaderschap en denkt dat een oom zijn vader is, omdat hij zijn eigen vader verwerpt, veracht, vanwege zijn drankzucht, platheid, lafheid, geweldadigheid. Om zijn vader te leren begrijpen, drinkt hij als geheelonthouder een fles whisky, hetgeen zijn dood door alcoholvergiftiging had kunnen betekenen als zijn vriend Flix hem niet gered had.

Het hele boek boeit, vanwege de opeenvolging van zeer gedetailleerd beschreven gebeurtenissen en de denkbeelden die Albert daarbij heeft. Maar deze activiteit van het geheugen accentueert alleen maar de inertie van Albert, de dadenloze, de machteloze, die beseft dat het leven een leugen is. En meer dan dat: een ontgoocheling en ontluistering.

Het gedrag van Albert's vader heeft me doen denken aan mijn eigen vader, die het op een bepaald moment opgaf om nog voor enig respect te zorgen in ons gezin. Hij was een volkse man, een hardwerkende en zorgzame vader, die vond dat hij niet gewaardeerd werd door zijn kritische vrouw en studerende kinderen.

Hij leek er genoegen in te beleven om een anti-vader te zijn. Uit een soort protest. Liederlijk gedrag. Na zijn werk dronk hij teveel en ging op de bank liggen slapen en snurken. Zijn gebit zwierf overal rond. Na het eten trok hij zijn pyjama aan, waarin hij ongegeneerd kon zitten graaien, hij liet winden en boeren, zapte naar de stompzinnigste tv-programma's en bleef zitten als wij naar bed wilden. Op vragen gaf hij nauwelijks of ontwijkende antwoorden. Steeds groter werd de afstand.

Ik heb na de eerste keer Vallende Ouders gelezen te hebben -omstreeks 1985- een eerste proeve van een jeugdherinnering geschreven. Mijn ouders leefden toen nog, maar waren na 39-jaar samenzijn wel gescheiden gaan wonen. De relatie met mijn vader werd beter. Het solo-wonen deed hem goed. Hij kon uitstekend voor zichzelf zorgen. Hij ontving ons graag, maar vertoonde neurotisch gedrag en zijn denkbeelden werden steeds aanvechtbaarder. Op een verjaardag moest ik hem een keer de deur uitzetten.

Toch voelde ik genegenheid, omdat hij meelevend en een leuke opa kon zijn. In zeker opzicht was hij een gecompliceerde man, die zich niet geheel bloot wilde geven. Het was alsof hij zaken uit zijn geest en verleden voor mij achterhield. Ik ging inzien dat hij goede intenties had gehad. Maar ook dat die bij hem als het ware uit de handen geslagen waren.

Hij stierf op een zaterdag omstreeks het middaguur, achter zijn borreltje, waarschijnlijk aan een hartaanval. 74 jaar oud. Pas 's avonds werd ik van zijn overlijden op de hoogte gesteld. Ik had het niet zien aankomen. Het gemis en verdriet liet heel lang op zich wachten. De aantekeningen eerder gebruikte ik, als rouwverwerking, omstreeks 1993 voor mijn eerste versie jeugdherinneringen, die de basis vormen voor wat ik in series en afleveringen op dit VKBlog schrijf.

Ouders houd je je hele leven. Er zit zoveel van hen in mij. Het kan niet anders.

... heb ik de laatste tijd gelezen.

Het boek "Catcher in the Rye" heb ik van de bibliotheek geleend, toen over de schrijver J.D. Salinger (1919) op de pagina KUNST van de VK van 29.01.2010 o.a. te lezen was dat hij op woensdag 27 januari 2010 is overleden.

Al in 1953 verhuisde hij naar het dorpje Cornish in New Hampshire (VS) waar hij als een kluizenaar leefde.

Wel bleef hij schrijven; al is er sinds 1965 niets van hem gepubliceerd.

"Dat belooft nog wat", schrijft de krant (de VK).

Het boek "De vanger in het graan" (1951) gaat over een zoekende, provocerende maar ook vertederende, adolescente, vroegwijze, en met een scherpe tong begiftigde jongeman, genaamd Holden Caulfield.

De jongen loopt weg van school, omdat hij weet dat hij - voor de zoveelste keer - van school zal worden gestuurd. Hij ontmoet dan allerlei mensen en beleefd van alles in New York.

Het is een prachtig boek.

Daarna las ik nog een overrompelend boek. Het boek van de Ier John Boyne (1971) "De jongen in de gestreepte pyjama."

Het boek is ook verfilmd als "The Boy in the Striped Pyjamas".

Ik heb de film niet gezien. Ik ben op zoek gegaan naar een DVD van de film, maar de DVD is (nog?) niet op de markt verschenen. Ik heb de DVD in elk geval niet kunnen vinden.

Het boek is ook heel goed door jongeren te lezen, denk ik.

Het jongetje Bruno (9 jaar) verhuist in 1943 met zijn ouders en zijn zusje (12 jaar) naar een plaats ver buiten zijn woonplaats Berlijn. Hun huis staat vlak naast een hoog hek met prikkeldraad. Achter het hek wonen vreemde mensen.

Op een dag ontmoet Bruno een jongen die aan de andere kant van het hek woont.

Zij worden vrienden, een vriendschap met grote gevolgen.

Veel weet de Duitse schrijver Uwe Timm niet over zijn twintig jaar oudere broer Karl-Heinz. Hij overleed in 1943 in een Oekraïens ziekenhuis, nadat eerder zijn benen waren geamputeerd. Timm, hoofdzakelijk opgegroeid na de oorlog, vraagt zich wat zijn broer bezielde om zich vrijwillig bij de SS aan te melden. Zijn illegaal bijgehouden dagboek is zakelijk en kort. 

Uwe Timm zet in 'Mijn broer bijvoorbeeld' de vragen op papier die hem bezighouden met betrekking tot die onbekende schaduw in zijn leven. Voelde zijn broer medelijden met de soldaten die hij doodde? Heeft hij zich schuldig gemaakt aan de moord op Joden? Wat vond hij van de dingen die hij meemaakte?

'Mijn broer bijvoorbeeld' dreigt ondanks het heftige onderwerp vervelend te worden, want je weet als lezer dat Timm nooit antwoord op zijn vragen zal krijgen. Gelukkig doorspekt hij het boek met jeugdherinneringen. Daaruit rijst een beeld op van een autoritaire vader, geen slechte man, wel een product van zijn tijd; iemand die geweld verheerlijkt, evenals gehoorzaamheid, eer en adel. Vanuit de beschrijvingen van de vader komt de zoon langzaam tot leven, ondanks dat noch de schrijver, noch de lezer nooit zeker zullen weten wat voor een jongen het is geweest. Zonder al te veel te duiden maakt Timm duidelijk hoezeer de Tweede Wereldoorlog ook een product van de oude Pruisische waarden is geweest. De combinatie van herinneringen, mijmeringen en treffende analyses van de houding van het Duitse volk tijdens en na de oorlog maakt het een indrukwekkend verslag. Het boek maakt veel duidelijk over de Duitsers van die tijd, zoals zijn broer bijvoorbeeld.

Ik heb er tot nu toe niet veel over willen zeggen want er is nog niets zeker, maar het lijkt toch waarschijnlijk dat we het komende jaar gaan verhuizen. Ik druk me voorzichtig uit, want we moeten eerst nog maar een geschikt huis zien te vinden, dat aangepast is of kan worden aan mijn lichamelijke toestand.

En we moeten ook nog definitief bericht krijgen, van de gemeentelijke overheid, dat we daarbij de nodige ondersteuning zullen gaan krijgen. Maar, de eerste berichten uit die hoek zijn positief, dus de verwachtingen zijn gewekt.

Ondertussen zit en lig ik, in onze oude woning, kritisch om me heen te kijken. Er staan veel spullen in ons huis en al peinzende vraag ik me af of we die straks ook allemaal weer in ons nieuwe huis zouden willen hebben. Nu ik zelf niet meer met dingen kan slepen wil ik graag de hoeveelheid spullen, die anderen voor mij moeten gaan verslepen, wat verminderen.

Kasten vol boeken die al jaren niet meer ingekeken worden. Jaargangen van het prachtige tijdschrift National Geographic, die voor een groot deel, direct na ontvangst, op een stapel gelegd zijn en daar niet meer van af zijn gekomen.

Een monumentale 10-delige encyclopedie uit de jaren '50. Een stapel landkaarten, van een halve meter hoog. Drie postzegelalbums, vooral gevuld met oostblokzegels uit de jaren '70.

En ik heb ook nog een berging vol staan. Dozen waarvan ik niet eens meer weet wat voor boeken er in zitten ! Stripboeken liggen er in ieder geval bij, van Agent 327, Robbedoes en Kwabbernoot, Claire Bretécher en Henk Julsing. Maar even naar beneden draven om die handel eens duchtig door te spitten behoort niet meer tot de fysieke mogelijkheden.

Verkopen ! Hoor ik sommige lezers al lispelen. Maar als het op handelen aankomt ben ik een antitalent. Ik heb wel eens wat op Marktplaats gezet en ook wel eens reacties gekregen op mijn advertenties.

Maar, zelfs als ik akkoord ging met de helft van de vraagprijs, struikelde de transactie steevast omdat de koper de spullen niet op wilde komen halen en ook geen portokosten wilde betalen. Moet ik het dan, voor die paar grijpstuivers, ook nog thuis komen bezorgen !?

Mijn langspeelplaten heb ik vorig jaar al weggegeven. En vroeger, toen ik nog wat vlotter ter been was heb ik wel eens een familielid overvallen met een overtollig kastje, tafeltje, of een tas boeken. Dat zit er nu niet meer in.

En familie en vrienden zitten natuurlijk ook niet te wachten op mijn oude troep. Op een eerste rondgestuurde mail, over boeken die ik wel kwijt wilde, kreeg ik niet één antwoord. Zelfs geen: Sorry, Jan, maar we hebben zelf al genoeg waardeloze spullen.

Okee. Maar ergens stuit het me tegen de borst om de hele handel zomaar bij het grof vuil te zetten. Op een of andere manier raak je toch gehecht aan die oude troep. In de komende maanden ga ik dus maar af en toe naar de berging om wat in die dozen te rommelen.

Ik heb nog wel even tijd. Een paar dingen zijn misschien nog de moeite van het bewaren waard, de rest gaat dan maar naar de kringloopwinkel. Als er zich in de tussentijd niemand meldt die er toch nog interesse in heeft...

De strip is weer gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Eerdere afleveringen van dit verhaal verschenen op: 12 december - 16 december - 27 december - 29 december - 10 januari - 13 januari - 24 januari - 27 januari - 7 februari - 10 februari - 21 februari - 24 februari -

Het is me deze week meerdere keren gebeurd dat ik afwezig naar mijn boek liep te zoeken, om mezelf er dan teleurgesteld aan te herinneren dat ik het al uit heb.

Het boek is 'Dagen van gras' van Philip Huff, meegenomen uit de bibliotheek omdat het me bijstond dat daar enige literaire commotie over was ontstaan. Huff is geboren in 1984, wat betekent dat hij niet alleen jonger is dan ik, maar zelfs dan mijn broertje (mijn graadmeter als het om héél jong gaat).

Als zo'n ukkie wordt toegejuicht door recensenten, dan heeft hij ofwel een meesterwerk geschreven, of hij is het zoontje van Matthijs van Nieuwkerk of zoiets, waar niemand een kwaad woord over durft te schrijven. Na deze inleiding is het misschien geen verrassing meer, maar Huff neigt naar het eerste. Over het tweede durf ik niets te zeggen, want behalve zijn geboortejaar en zijn studies (geschiedenis en filosofie) weet ik niets van hem.

'Dagen van gras' komt vrij traag op gang. De hoofdstukken zijn opgedeeld in korte verhaaltjes van nog geen pagina lang. Ik stoorde me aan de vele korte zinnen en had voornamelijk bewondering voor het feit dat Huff heeft doorgezet met het schrijven van al die stukjes. Het begin van het boek leest namelijk als een goed idee dat tamelijk vervelend is om uit te werken. 

Vlak voor het midden wordt het boek interessant. De hoofdpersoon blowt te veel, met een stevige psychose tot gevolg. De beschrijvingen van zijn gekte zijn erg overtuigend, zo zeer zelfs dat ik me afvroeg of het boek autobiografisch is. Het mooie van literatuur is dat het eigenijk niet uitmaakt; als hij het echt heeft meegemaakt, dan is Huff er wonderwel in geslaagd om zijn ervaringen op papier te zetten. Heeft hij alles verzonnen, dan is hij ook een groot talent (ik weet ook wel dat ik er met twee klikken en één google zoekactie achter kan komen, maar ik vind het leuker om het niet te weten).

Een minpunt is dat een deel van het plot wel heel letterlijk van A Beautiful Mind is overgenomen. Tenzij Huff dat echt zo heeft meegemaakt natuurlijk, dan kan hij er ook niets aan doen dat de scenarioschrijver van A Beautiful Mind hem voor was. Anders is het slap van hem. Grr, nu wordt het bijna toch belangrijk om te gaan googelen. Maar Ik Doe Het Niet. Het Maakt Niet Uit. Ik hoop gewoon dat Huff snel nog een boek schrijft.

Daar staat hij, op station Amstel. Wachtend op de intercity naar Maastricht, met een enorme weekendtas op zijn rug. Ook al komt de trein over een paar minuten, hij is een echte lezer, en hij heeft een spannend boek.

De dubbeldekker raast het station binnen, maar hij laat zich niet afleiden. De trein stopt wel, en hij doet zijn boek pas dicht als de deuren opengaan. In Utrecht zie ik hem uitstappen. Hij hoefde helemaal niet naar Maastricht, dan had hij het boek wel uitgehad. Maar misschien moest hij nog naar Vlissingen.

Harry Mulisch op tv bij een soortement van hoorcollege op een universiteit. Twan Huys interviewt hem met verve. Iets minder arrogant dan we gewend waren, maar hij leest nog steeds geen (werk van) andere schrijvers. Koch, Saskia Noort, wie zijn dat? Kluun klinkt bij hem zelfs als vloeken in de literaire kerk. Mulisch toont zich desondanks milder, magerder ook, heel erg mager. Blijkt geen maag meer te hebben, maagkanker. ‘Ontmaagd’ constateert hij hilarisch, cynisch. Zegt al een herseninfarct, twee kankers en een vliegtuigcrash te hebben overleefd. Is bezig om naast groot literator ook nationaal ontsnappingskunstenaar te worden. Krijgt Houdingachtige trekjes. Is niet bang voor de dood, want dat is het Grote Niks. Wie is er nou bang voor Niks? Voor je geboorte was dat Grote Niks er toch ook. Had ook niemand last van, toch? Is wel bevreesd voor de laatste weken, dagen, uren. Voor het stervensproces, maar heeft spullen achter de hand (of zal ze zich mettertijd verschaffen) om een en ander zelf te regisseren. Is na enig aandringen toch bereid om enkele opvolgers, kroonprinsen, sterke collega’s te noemen.

1. A.F.Th van der Heyden

2. Joost Zwagerman

3. Hella Haasse

In die volgorde dus. Zo dat weten we ook weer. ‘A.F.Th’ is vanaf vandaag de kroonprins van onze literatuur. Nog iets over de politiek? Fan van Castro Cuba. Veroordeeld Wilders niet bij voorbaat, ook al een redelijk opzienbarend statement.

Het was overigens prachtig om te constateren dat zoveel jonge mensen vol aandacht om hem heen verzameld waren. Laat Koch intussen maar beweren dat Mulisch over tien jaar niet meer wordt gelezen! Er is nog wel hoop voor Jong Letterkundig Nederland. Mooi!

O ja, voor diegenen die nog ijdele hoop koesterden, die het nog niet wisten: schrijver kun je niet worden. Je bent het of je bent het niet!

© thrammy ‘10

Nog niet eerder had ik een roman van Nelleke Noordervliet gelezen. Sinds ze in 1985 de lokale politiek van Monster heeft verlaten, is ze schrijfster. En inmiddels van een redelijk succesvol oeuvre. Snijpunt (376 blz), dat in 2008 verscheen, heb ik in korte tijd met gemengde gevoelens gelezen.

In de biografische gegevens van Nelleke (1945) vallen mij overeenkomsten op: een katholieke vader die automonteur was, een protestantse moeder, oudste kind in een gezin dat mocht studeren, interesse in letterkunde, gemeenteraadslid voor een linkse partij. Zoals zij, maar dan op minder niveau, probeer ik eigen geschiedenissen te verbinden, in te kaderen met de grote wereld.

Snijpunt boeide me, omdat het een eigentijdse roman is met aansprekende thema's. Het begint met de aanval met een vlindermes van de marokkaan Ali op de conrectrix Nora Damave (44). Hoewel het verder niet zo doorgewerkt wordt, vond ik het eerste deel het beste. Door angsthazerij, manipulaties, botsende karakters en intriges wordt zij op school van slachtoffer bijna in de daderrol geduwd. Haar positie wordt sluw ondermijnd, ze verliest haar functie en wordt ziekteverlof aangepraat. Ik heb me heel goed in Nora kunnen verplaatsen. Van een redelijk, tolerante, humanistische docent, die juist ook met lastige, allochtone leerlingen goede contacten wenst, wordt ze subject van negeren en agressie.

De andere delen van het boek spraken mij minder aan. Het wordt een beter soort Spoorloos, dat ik,overigens nog nauwelijks kan bekijken, omdat het tot absolute cliché verworden is.  De 16-jarige dochter Franca gaat in Italiè op zoek naar haar gescheiden vader Guido Kaspers. Deze is weer op zoek naar de ooit verdwenen filosoof E.Fischer. En uiteindelijk gaan ook Nora en de journalist Paul op zoek naar beiden. Iedereen wordt gevonden en de zelfcastratie van Guido is een macaber einde.

Toeval en onwaarschijnlijkheden maken voor mij het boek moeilijk aanvaardbaar. Het is goed en verzorgd geschreven, er gebeurt wervelend veel en de intriges worden uitgediept. De verweving met klassieke mythologie is niet nodig, maar geeft wel een extra dimensie.

En toch, en toch... Het is allemaal wat te veel van het goede: aanslag door allochtoon, intriges op een school, eigenzinnigheid van een puber, zoektochten, loverboys, verkrachting, zelfverminking.

Soms kan de doordachte compositorische opzet ook nadelig werken. Ik vond met name de queeste van Guido naar een idiote filosoof, die vanwege een broedermoord is ondergedoken, weinig overtuigend.

Toch zou ik het willen aanbevelen, want mijn leeservaring geeft dat aan. Ik bleef er geboeid in lezen en kon het nauwelijks wegleggen.

Gisteren weer een dubbele Wim Brands. Eerst was er een arts die rondgestruind had in een ziekenhuis in Amsterdam op de afdeling neurochirurgie. Daar waar men in de hersenen peutert, hetgeen helaas nooit zonder gevolgen blijft. Dat wriemelen onder je hersenpan gebeurt bijna nooit ongestraft. Erger, het heeft meestal grote gevolgen voor de patiënt. Gevolgen die vaak op het eerste gezicht niet worden onderkend, want in de eerste dagen na de operatie gaat de aandacht vooral naar het lichamelijk herstel. Maar op termijn is een bijna onmerkbare, onherstelbare karakterverandering vaak het gevolg. Meestal wordt die pas veel later (vaak door de partner) waargenomen. De verandering in de persoonlijkheid, in het diepste wezen van de mens, kan wel heel dramatisch zijn. De ‘ziel’ van de betrokkene is blijvend aangetast, iemand is zichzelf niet meer. Dat wat deze mens als persoon uniek maakt, is wezenlijk en blijvend veranderd. Het leidt er bijvoorbeeld toe dat zo iemand de partner niet meer aanraakt. Een indrukwekkende ontdekking van de arts die aanwezig was en het een en ander in een boek heeft beschreven.

Meteen daarna was Anna Enquist er, die haar nieuwste dichtbundel kwam bespreken. Zij heeft enkele jaren geleden haar dochter verloren bij een verkeersongeluk en vanaf die tijd is niets op de wereld nog hetzelfde. Een waterscheiding in haar leven, voor en na het dodelijk ongeluk. Ze staat er mee op en gaat ermee naar bed. Het gebeuren ligt als een sluier over elke volgende dag, over elke handeling, elke gedachte. Omdat zij ook nog psychiater is, paste zij naadloos bij de vorige gast. Ook zij houdt zich in haar praktijk bezig met het frutselen aan de ziel van de patiënt, maar dan in geestelijke zin. Ook zij moet afstandelijk reageren, koel kijken naar de toestand van de man of vrouw die vaak jarenlang wekelijks voor haar op de bank zit. Ook zij moet hulp bieden, maar niet betrokken raken, proberen om voorzichtig de ziel bloot te leggen en kleine omleidingen te maken. Ze las drie gedichten uit haar nieuwe bundel voor. Mooie gedichten waaruit duidelijk bleek, dat het verlies van haar dierbare meisje tot in alle dagelijkse dingen blijvend is doorgedrongen.

Weer een mooie keuze van Wim Brands, die zich altijd met ziel & zaligheid inleeft in de gasten die hij aan tafel krijgt.

© thrammy ‘10

Omdat The Hitchhiker's Guide to the Galaxy me inmiddels mijn neus uitkomt (ik ben nu bijna klaar met 'Mostly Harmless', het vijfde en godzijdank laatste boek), lees ik tussendoor af en toe iets anders. On Chesil Beach is een dun boekje van Ian McEwan, de schrijver van Atonement en Amsterdam. 

Bezien door de ogen van een alwetende verteller in het heden, vormt On Chelis Beach een verslag van de huwelijksnacht van twee mensen in 1962. Jeugdigheid is nog niet in de mode; in de tijd dat Florence en Edward opgroeien, heeft iedereen vooral haast om volwassen te worden en mee te tellen in de maatschappij. Volwassen worden betekent trouwen, en in het geval van Florence en Edward: voor de eerste keer seks. Het is onmogelijk voor hen, puriteins, Engels en naïef als ze zijn, om het onderwerp ter sprake te brengen. Daardoor ontstaat een misverstand dat in de jaren voorafgaand aan het huwelijk steeds groter wordt. Edward wil trouwen zodat hij eindelijk met Florence naar bed kan. Florence wil trouwen ondanks dat ze dan met Edward naar bed moet. Hij maakt zich van te voren zorgen dat hij te snel klaarkomt. Zij gaat bijna over haar nek bij de gedachte dat ze hem 'daar' zou moeten aanraken. (Ik ben pas halverwege, dus ik weet nog niet of ze misbruikt is, waar McEwan wel naar hint, of dat ze simpelweg zo victoriaans is opgevoed dat het hele idee van het bestaan geslachtsdelen haar al misselijk maakt)

Het is een heel simpel gegeven, maar het levert een spannend en pijnlijk boek op. De verteller wisselt het perspectief af tussen de twee geliefden, en wijdt tussendoor uit over hun jeugd en achtergrond. In het laatste hoofdstuk dat ik heb gelezen, is Edward door toedoen van Florence, die alles maar snel achter de rug wil hebben, klaargekomen voordat hij haar heeft kunnen ontmaagden. Zij is zo ontzet van al dat plakspul overal dat ze een schreeuw van afkeer niet heeft kunnen onderdrukken. Ze rent het hotel uit en laat Edward in opperste gêne achter. 

Het klinkt misschien een beetje kluchtig, maar McEwan weet van beiden geloofwaardige, levendige personages te maken, wiens redenaties je goed kunt volgen. Het is een tragisch verhaal, over twee jonge mensen die oprecht van elkaar houden, maar wiens relatie de huwelijksnacht waarschijnlijk niet gaat overleven.

En dan straks weer door in 'Mostly Harmless'. 

uitstekend voor verhaal "Gerard van het Reve heeft nog over hem geschreven"
ik heb nog een profiel in mijn longen van die vredestein banden..
grtzz
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: Julien_Maleur

goed voor verhaal EEN KWART KUBIEKE MILLIMETER MEDELIJDEN MAAR OOK NIET MEER
Een triest verhaal. We kiezen spijtig genoeg onze ouders niet. Heb het toch
graag gelezen.
groeten
JM
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN
Goed stuk. Krachtige weergave van de frustraties van artiesten die zich afzetten
tegen het alledaagse. Een schrijver die een uitgever zoekt zou zich eveneens
perfect kunnen vinden in jouw stuk.
Zeker origineel en niet alledaags.
Mvg
JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM TAM
Een apart verhaal dat ik met interesse las. Zo leerde ik ook nog wat meer merken
van lingerie e.d. kennen. Leuk ook en voorzien van enige humor.
Mvg
JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "......een roze, rubberen fopkut zoals in de schappen van
Christine LeDuc!"
Fel stuk. Graag gelezen.
vg JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "WANT GOTBEWAARME ALS CALVINISTEN LEUK GAAN DOEN!"
Ja, Fred, men verkondigt wel dikwijls dat alles bespreekbaar en beschrijfbaar is
in onze tijd, maar ik weet uit ervaring dat er toch nog vele taboes bestaan en
dat sommigen vlug aanstoot nemen aan iets minder preutse of meer omstreden
onderwerpen.
Gewoon jezelf blijven is de boodschap. De geschiedenis zal ons gelijk of
ongelijk geven. Het is wel even wachten tot in een volgend leven.(=enkel ons
nageslacht zal het weten)
groeten
JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 6)
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal ALS IK ECHT WIL WETEN HOE HET ER MET DE ARTISTIEKE INSPIRATIE
VOOR STAAT , DAN ...
originele en ongewone manier om je inspiratie te peilen. Maar ja, wij artiesten
zijn nu eenmaal rare kwasten.
vg
JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Er is me verder in het leven gotzijdank niets gratis gegeven
Zelfde opmerking als GoNo2.
vg
JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal IK KAN RIJMELEN EN DICHTEN ZONDER MIJN GAT OP TE LICHTEN
Ik vond dit wel plezant om te lezen. Is vrij speciaal en eigenlijk best
origineel. Intrigerend ook.
vg JM
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal ACHTERBAKSE STREKEN VAN FRIESE DOORSNEE KU(NS)T ARTIESTEN
Heel wat ongenoegen neergepend. Wel nogal moeilijk te snappen voor een
buitenstaander.
vg JM
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: KapiteinSeBBos

niet goed voor verhaal INNOVATIE: "ZELF DENKENDE INFRAROOD DOELZOEKENDE BEHA "
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal ...soms valt er toch best nog wat te lachen met die fred
van der wal!
u vond deze feedback niet zinvol

lezer: Kerry

goed voor verhaal ""Gods molens malen langzaam, maar zij malen en hoe!""
Begin vond ik moeilijk lezen, maar het verhaal boeit me wel.
Groetjes K
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: killea

uitstekend voor verhaal "MENSEN ZIJN NET WC POTTEN!"
such entertaining writing, Fred
xx
j
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: koyaanisqatsi

uitstekend voor verhaal TELEFONISCHE VERKOOP
Ik had de hoorn al na tien seconden ingesmeten, maar ja, dan had ik wel niet in
een deuk gelegen, zoals nu.
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: leesmicrobe

niet goed
voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN. KUNT U NOG
TREKKEN, TREK DAN MEE!"
Dag Fred,
Eerlijk? Ik ben niet tot het eind geraakt. Om te beginnen hou ik niet van dat 
schreeuwerige dat al terug te vinden is in de hoofdletters van je titel.
Daarbovenop staat je tekst bol van de taalfouten.
Tenslotte gebruik je al te vaak woorden en uitdrukkingen die niet alleen on-Nederlands
zijn, maar die bovendien het verkeerde effect sorteren: daar waar de schrijver
grappig poogt te zijn, zet hij zichzelf gewoon te kijk.
Ach, misschien ben ik wel zo'n geborneerd tuig dat ze ook wel eens kunstcriticus
durven te noemen...
Wim
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal EXPOSEREN IN EEN FRIESE GALERIE
Tja, Fred...ik mis structuur en ik zie, naast veel taalfouten, ontzettend veel
rancune. Rancune is een rare motor. Ze houdt mensen op de been, maar ze leidt
zelden tot waar mensen willen en bovendien maakt ze mensen nooit gelukkig.
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal FRIESE PROVINCIALE KUNSTENAARSCLUB FRIA VIERT SLAPEND
BESTAAN
Voor wie is deze tekst bedoeld?
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal "MIJN ZURE….PARDON; DURE BEHA ZIT ALS GEGOTEN!"
Tja...
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal EXPOSEREN IN EEN FRIESE GALERIE (deel 2)
Brrr...
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal Haikus ? Japans lettergreepgelul waar de powetiese honden
geen apenbroodboom van lusten
Heel af en toe neemt domheid een bepaalde vorm aan.
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal Van Griekse mieten die zagen en er gewoon om vragen…
Zielig want vol rancune tegenover alles en iedereen(de rkk, Simon van het Reve e.a.),
taalfouten, spreektaal.
Ik schrijf omdat ik hou van taal; jij duidelijk om andere redenen.
Bah....
u vond deze feedback niet zinvol

lezer: lief

uitstekend voor verhaal Is er een dokter in de zaal? Dokter! Spuit 'm helemaal
plat!
welkom in ons midden, wat een humor!
liefs
u vond deze feedback zinvol

lezer: lin

uitstekend voor verhaal Ga maar in de Haarlemse Augurken fabriek werken, krijg
je ook gele vingers!
Interessant verhaal. Jammer dat in sommige woorden een spatie staat (over stuur
, huil end) en de juiste spelling is gynaecologisch. Maar dat zijn kleine
details. Het verhaal loopt prima. Gr, lin
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: Magdalena

goed voor verhaal ...die woensdagmidddag in 1954 is mijn voorkeur voor dominante
vrouwen ontwaakt!
Ik weet het niet goed.
Ik heb het gelezen en vind het boeiend, maar de toon en de taal zijn niet altijd
wat ik graag lees.
Nochtans vind ik het wél boeiend. Dit is een stukje dat ik graag 'in eigen
woorden' zou schrijven en dan zien wat juij ervan vindt... :):)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN VERVOLGD IK WORD VERVOLGD
overrompelend en indrukwekkend en wat een vaart!
voor hier op de site mocht het wel in kleinere stukjes voor mij
veel groetjes
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend  voor verhaal HOE IN- EN INMENSELIJK IK OMGA MET DE MEDEMENS EN TOCH GEWOON BEN GEBLEVEN...
heel grappig en aangenaam geschreven! Echte dingen, erge dingen ook, maar de
stijl verhindert dat het zou verpletteren.
chapeau!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal MET FRIESE KUNSTENAARS IS HET ALTIJD STRONT IN DE TENT
Eigenlijk feitelijk zou je moeten je schouders ophalen bij roddel van mensen die
niet in je gezicht spreken, maar ik geef toe: ik ben daar ook niet sterk in.
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: manono

uitstekend voor verhaal TREURIGE HISTORIE VAN DE DRANKZUCHTIGE KUNST SCHILDER ARIE KATER
Ik weet niet wie Arie Kater is. Zal me een zorg wezen.
Het sfeertje van je schrijven smaak ik wel: een mengeling van anarchisme en
overdrijving.
Overbodig zeker om te vragen om dat eens na te lezen the next day en hier en
daar wat leesfoutjes er uit te halen?
Maar niet te veel want : ""In de tijd dat we op een klein soldertje sate...." is
grandioos. Spelling zegt vaak ook veel.
Jouw overdrijvingen doen me denken aan 'De geverfde vogel' van Kosinsky.
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal KEKKE BLOESJES MET ROESJES DIE EEN EIGEN LEVEN GAAN LEIDEN
Alles ondersteboven halen is soms gezond. In die voor mij onbekende fauna en
flora van je brein probeer ik een paadje te vinden. Maar dat is er dus niet.
Je doet aan literair overgeven. Ik kan me indenken dat iemand die zeer kwaad is
over iets, tot rust kan komen met jouw schrijfsels. Dat is zeer waardevol.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend  voor verhaal Biografie Pim Boellaard een document humain van grote 
klasse
Goed weergeven dat individuen met een bepaalde inborst noodzakelijk zijn om
schade te beperken. Dat kom je niet zo vaak meer tegen. Een goede promotie voor het boek is het ook.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Mijn favoriete auteur is Charles Bukowski
Ik dacht dat ik al iets van hem gelezen had maar dat was Kosinsky.
Maar heeft De Palma geen film gemaakt gebaseerd op één van zijn boeken?
Het doet er niet toe. Vlot geschreven stuk dat aandacht trekt op de Amerikaanse 
schrijver.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend  voor verhaal "Fred van der Wal: "Ik word echt losbandig van Westmalle 
Dubbel"
"Zoenvis en het Taalbeest" uit de Kroket reeks
'uitroepteken' dat kan niet beter.
Nu begin ik te denken dat dit schrijven over de verlopen Fred Van der Wal pure 
plankenkoorts is om iets 'deftiger' te schrijven.
'HET' is er nochtans. Sorry dat ik dat denk.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE OPRUKKENDE VERVROUWELIJKING VAN HET MANNELIJKE GESLACHT
Daar we als geen ander snel evolueren, is het niet ondenkbaar dat we naar één
geslacht evolueren. De overgang zou tegelijkertijd de overbevolking wat kunnen
afremmen.
Daar beide geslachten nu min of meer dezelfde beroepen uitoefenen en aan
kinderzorg doen, is er ook geen natuurlijke reden meer om de fysiek van beide
geslachten verschillend van elkaar te maken. Dat merk je ook op in je tekst.
De natuur is tijdloos en veel intelligenter dan ons brein. Ik denk dat het
organisme van de natuur een soort prikkelbaarheid heeft dat als iets de
spuigaten uitloopt, er automatisch een oplossing op volgt. Dat kan nog honderden
jaren duren.
Het is trouwens opmerkelijk dat de vervrouwelijking van de man en de
vermannelijking van de vrouw en vruchtbaarheidsproblemen vooral aanwezig zijn in
welvaartslanden.
Ook heb ik me altijd afgevraagd of slen evoluerend DNA ook niet kan verslijten
in de tijd.
Van mij mag de wereldbevolking afnemen de vergrijzing ten spijt. Die vergrijzing
gaat toch maar enkele generaties duren.
Je zet de puntjes op de i zonder boe of ba. Zo hoort het.
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Soms valt er ondanks alles toch best nog wat te lachen hier!
Wat een enorme rancune tegenover de mensenmaatschappij!
Ook lees ik wat introspectie tussen de lijnen door. Dat zal wel een snel voorbij
gaande bui zijn zeker?
Je schrijft wel heel vlot. Zo vlot dat je als lezer het gevoel krijgt onder de 
voet gelopen te worden.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "MENSEN ZIJN NET WC POTTEN!"
Een emmer met een zwemband er op. Lekker handig wanneer het water plots stijgt.
Mooi geschreven, een toppunt van cynisme
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal EVEN NAAR DE NATTE HOEK...
Jij gaat over van een vrouw die onvoorbereid iets te weten komt over haar man
waar ze mentaal ook niet op voorbereid is en dan ga je over op de schoenwinkel.
Soms heb ik de indruk dat als je de beschrijving van de sexuele drift zou
vervangen door de platte Amerikaanse carnivorische drift om zo dikke mogelijke
steaks te eten tot kotsen toe, er eigenlijk niet veel verschil zou zijn.
Het intrigeert me wel waarom deze mensen die je beschrijft zo geënt zijn op het
sexuele. Mensen die leven van uur tot uur.
Dat vind ik heel fascinerend.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal EEN ZWART DOODGRAVERS PINGUINPAK GEEFT NOG ENIGE STATUS"
Laat het maar vervolgen!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "DE MOOISTE BILLEN VAN EUROPA"
Ik geniet van de beeldspraak maar kan eigenlijk niet goed volgen.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "VLAAMSE LUSTEN,LISTEN EN LASTEN MET DE ANTWERPSE INGE DE MARTELAERE
Heb er van genoten, Fred.
Fier vervolgen is de boodschap.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "GEDVERDUKKELS! VLAAMSE LUSTEN EN LASTEN MET DE
ANTWERPSE INGE DE MARTELAERE deel 2"
Hilarisch : ik bespeur er zowaar een beetje romantiek in.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "GEDVERDUKKELS! VLAAMSE LUSTEN,LISTEN EN LASTEN MET DE ANTWERPSE INGE DE MARTELAERE deel 3"
Nu krijg ik toch al een duidelijker beeld van wat SM kan inhouden.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Gerard van het Reve heeft nog over hem geschreven"
Goed geschreven tijdsbeeld met een gezonde dosis humor. Ik heb er van genoten.
Al die pittoreske personages die de revue passeren...
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "FRIESE KUNSTSCHILDER JENTSJE POPMA IS EEN JOKKEBROK"
Nostalgie naar vroeger, Fred? Zo lees ik het globaal. Een getuigenis van een micromicrocosmos...vergane glorie, 
niet vergane geschillen die nooit recht gezet werden?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "JUBILEUM EXPOSITIE FRIA MINDER DAN MIDDELMATIG"
Ik denk dat kunst en gemeenschapsleven niet hand in hand kunnen gaan. In een
gemeenschapsleven wordt de kunstenaar afgerekend op zijn leven en zijn persoon
en niet op zijn kunst.
Die indruk heb ik.
Ik was vroeger symphatisant van links links maar ben afgehaakt toen ik meer te 
weten kwam over het beleid van Stalin. Zo ben ik ook afgehaakt van religie toen
ik kennis maakte als kind met de evolutieleer...je maakt keuzes en leert niet te
veroordelen. Anderen gaan daar dan weer overtuigd van hun gelijk mee door... en
wanneer het theekransje en de hiërarchie hoe plattelands ook belangrijker is dan
het onderwerp zelf, tja, dan haak je toch gewoon af tot er weer iets anders op
de proppen komt.
Dat rakel je nu allemaal op met je mooie schrijven weerom gespekt met nostalgie.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ACHTERBAKSE STREKEN VAN FRIESE DOORSNEE KU(NS)T
ARTIESTEN
Een kaleidsocopisch zicht op een zeer kleine wereld.
Via pc en toch snuif ik een dorpssfeer op.
Wat ik ook meer en meer begrijp is dat je toch een zeer sterke band hebt met 
Friesland. Vergis ik me nu?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Ik ben zelf helemaal geen theemuts! Krijg nou wat!
Nog meer achtergrondinformatie...
Ik wist niet dat Fries een Zuid-Duits dilect was. Soms, toevallig, volg ik al 
eens een programma in het Fries. Ik begrijp er als Brabantse Belg vrij veel van,
ook bij het lezen, merk ik nu.
Stonden je verwachtingen dan niet wat te hoog wat Friesland betreft?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal EN NU IK HET ALS KEIHARDE RASCALVINIST TOCH OVER HET
HARMONIUM HEB
Heel graag gelezen Fred. Jij schrijft heel goed maar dat weet je al wel zeker.
Voor mij ook heel informatief want in België kennen we dat calvinisme niet. Ik 
wist een jaar geleden zelfs niet dat het zo bestond tot ik enkele reportages zag
op de Nederlandse posten.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ZÓ'N GROTE BOODSCHAP IN HUN VOLENDAMMER PALINGBROEK, DAT RUIK JE AL VAN KILOMETERS VER! LUCHT ALARM!
Dat is een hele brok. Ik zit na te denken: dat de meeste mensen een oerangst hebben die ze kanaliseren 
in religie en andere strakke zelfbeschermende structuren. Vallen deze weg, hoe
gedraagt die 'mob zich dan? Dat wil ik echt niet weten.
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: marrik

uitstekend voor verhaal TELEFONISCHE VERKOOP
Enorm.Zeker veel last van zulks telefoontjes?
Ben het met Mistaker eens.Zal het goed doen op het toneel.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend
voor verhaal ALS IK ECHT WIL WETEN HOE HET ER MET DE ARTISTIEKE
INSPIRATIE VOOR STAAT , DAN …Neem aan dat het allemaal goed gekomen is.
haha. Graag gelezen
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: mauriceroyen

niet goed voor verhaal PORNOGRAFISCH ROOKGENOT
over smaak valt niet te twisten, over wansmaak dus ook niet ...
u vond deze feedback niet zinvol

uitstekend
voor verhaal "MENSEN ZIJN NET WC POTTEN!"
in een poep en een scheet lost een stoma dit alles op ...
uw schrijven is uitstekend te verteren
misdadig dat u zo weinig gelezen word,
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: mephistopheles

uitstekend voor verhaal Is er een dokter in de zaal? Dokter! Spuit 'm helemaal
plat!
Waanzinnig stuk. Goede opener. Je bent knetter Fred!
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal EEN KWART KUBIEKE MILLIMETER MEDELIJDEN MAAR OOK NIET
MEER
Er zullen allicht mensen zijn die deze tekst niet zullen lezen omdat hij naar de
maatstaven van deze site wat lang is. Persoonlijk geef ik geen reet om de lengte
van een tekst. Als het goed is dan is het goed en als het kut is dan is het kut.
Dit schrijfseltje behoort tot de eerste categorie. Goed geschreven. Grtz
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Ga maar in de Haarlemse Augurken fabriek werken, krijg
je ook gele vingers!
Weer een goede, Fred. Grtz.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN
Jij schrijft fantastisch, Fred. Dit is literatuur met ballen en een regelrechte
trap onder de kont van die al die brave, politiek correcte schrijvertjes die
denken dat het leven een slagroomtaart is.
Geweldig, man.
grts.
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
Graag gelezen weer.
Je zei me in een vorige feedback dat je niet wist hoe je op het werk van andere
siteleden kan reageren. Daarvoor moet je 15 euro lidgeld (geldig voor een jaar)
storten op het rekening nummer dat je via 'contact' kan terugvinden.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 6)
Graag gelezen weer. Van Bukowski's werk ben ik een grote fan, wat schilderkunst
betreft ben ik gek op Van Gogh en Delacroix, vooral zijn liberté vind ik
meesterlijk.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK ZOU GRAAG MEE WILLEN DOEN ALS MAN MET DE CONTEST VOOR HET LEKKERSTE FAKE MOKKUL VAN HET JAAR !
Ik heb me nog nooit in vrouwenkleding getooid, hoewel ik een paar jaar terug wel
eens de slip van m'n toenmalige vriendin voor een dagje aan had omdat ik bij d'r
was blijven slapen zonder vers ondergoed voor de volgende dag mee te brengen,
dus leende ze me d'r eentje van haar. Het ding zat best comfortabel, behalve dat
het af en toe eens in m'n kont kroop, dat was net ietsje minder...
leuk stuk. Je bent een beetje gek en dat is goed want de wereld heeft z'n gekken
nodig. Laat die idioot in het Vaticaan maar creperen met z'n kruisbeeldjes.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ONTMOETING MET MONIQUE NA TWAALF JAAR, HAARLEM Vrijdag 1988.
Ik had 'r gepakt Fred, maar ik ben dan ook een schaamteloos zwijn haha.
graag gelezen.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Gooische Meiden: Ik kan ze niet uitstaan!
Ik heb het programma nog nooit gezien en ben zinnens om het zo te houden. Dat
soort wichten heb ik het nooit goed mee kunnen vinden.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "GEEN SAVOIR VIVRE? DAN OOK GEEN FRED VAN DER WAL!
In de meeste gevallen wordt je geboycot omdat ze bang van je zijn. Misschien is
dat het wel, Fred. Ik denk dat die stumperds je vrezen.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK GEEF MIJN INTERVIEWS BIJ VOORKEUR IN BOBBE JAANLAND
Als je broer geen risico's durft te nemen dan is-ie inderdaad een beetje laf.
Wie bang is om op z'n bek te vallen zal nooit weten hoe hij rechtop moet staan.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal En het graafwerk rond zo'n heiligdom geschiedt door mij
echt niet al te nauwkeurig
Geweldig. Ik lees jou altijd met een glimlach.
grts.
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: miepe

uitstekend voor verhaal IK BEN VERVOLGD IK WORD VERVOLGD
deze tekst is bijna een buitengewoon natuurverschijnsel!
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Rembrandt, die ouwe kippenneuker een pornograaf?
gisteren een buitengewoon natuurverschijnsel
vandaag een vreemd fenoméén
een vertikking van gisteren
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal PORNOGRAFISCH ROOKGENOT
het is geen literair hoogstandje, maar wat heb ik gelachen
ik zag het zoooo voor me
nee, het is en idioot en dan ook zeker lachwekkend voor mij
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal EN HOE BENT U DAN TOT HET VERZAMELEN VAN ANALOGE
FOTOCAMERAS GEKOMEN?
het is duidelijk: je tikt sneller dan je kan tikken
maar daar zit een pak spontaneïteit in
ik tiks oms ook fouten in sneldingen
je bent een doordrijvend schrijver. ik moet ook weleens lachen hier en daar
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal HOE IN- EN INMENSELIJK IK OMGA MET DE MEDEMENS EN TOCH GEWOON BEN GEBLEVEN...
graag gelezen
vol interessantigheden
bey, een neo-tofelemoon
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal FRIESE KUNSTENARESSEN ZIJN DE GROOTSTE KUNSTENARESSEN VAN DE VROUWELIJKE SOORT IK WOU DAT IK ER... 
ik vind dit finaal fenomenaal.
Het doet deugd om mensen te lezen die zichzelf in een zinnen voor humor
relativeren. Kunstenaars hebben gekke kronkels, het bewijs staat er. Ik heb me
zo geamuzéérd
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Kunstenaar Krudzlo of wel R. Lull de behanger
kon het eerst niet plaatsen, je verhaal, maar na wat neuzenwerk is dit gebeurd.
zolang men kunst laat leven géén probleem. elk initiatief is aan te moedigen...
ook al is het geen cent waard
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "DE GESUBSIDIEERDE KELDERKUNST VAN DE DE BKR WAS VOOR 90 % VULLIS"
idem
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "FRED VAN DER WAL: OMSTREDEN IN DE BENEPEN ARNHEMSE
KUNST SIEN"
ik hou wel van je stijl
het is wel "exentriek" en jij misschien een tikkel "narsisiek"
u vond deze feedback zinvol

goed voor verhaal "Ik ben een blanke neger""
een open gegooid boekje, maar nog met wat inhoud'end'heid erin
ik mis nog hooopen andere commentaar
niet?
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: Mistaker

uitstekend voor verhaal Is er een dokter in de zaal? Dokter! Spuit 'm helemaal
plat!
Erg leuk maar ik zou het in stukken verdelen want met zo'n lap tekst schrik je
lezers af. Overigens is Johnny Otis nog springlevend hoor, i.t.t. Otis Reddding.
Groet,
Greta
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM 
TAM
Eens met Aqua, mensen knappen echt af op dat lange (ik normaal ook maar heb nu
herfstvakantie en kan daardoor wat meer lezen)
Toen ik vanochtend espresso maakte, moest ik opeens aan Johnny van Doorn denken:
toeval!
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal TELEFONISCHE VERKOOP
Hahaha, ook leuk als cabarettekst!
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN
Geweldig!
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
Heel graag gelezen! Ja zo was het in Nederland toen, en nu nog een hoop dingen
waar je kotsmisselijk van wordt!
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Mag ik ook effe voor het koersen m'n tomtom instellen of
hoe heb ik het nou?
Ik ken het hele woord groof niet maar grappig verhaal!
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "......een roze, rubberen fopkut zoals in de schappen van
Christine LeDuc!"
Ik las SCHAPEN i.p.v. schappen.
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ONTMOETING MET MONIQUE NA TWAALF JAAR, HAARLEM Vrijdag
1988.
Leuk verhaal, graag gelezen.
In de laatste zin vind ik het woord 'al' vreemd. 
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Gooische Meiden: Ik kan ze niet uitstaan!
Ik ken ze niet persoonlijk en dat wil ik graag zo houden!
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal KERST PAKKET: CHRISTENCLUB PERST FOETUSSEN MET LIEFDE
DOOR BRIEVENBUS
Hij is nu net op televisie, een doodenge fanaticus.
If men could get pregnant, abortion would be a sacrament (Gloria Steinem).
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "AFFIJN! AFFIJN! EEN KUT IS GEEN KONIJN!"
Affijn (dubbel f is goed hoor) doet u mij maar een borrel van Florijn.
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "Amerikaanse pias KRUDZLO BEZOEKT Stedelijk Museum???Hahaha!!!"
Is dat die gast die op AT5 was? Ik vond het zo'n vervelend item dat ik al heel
snel heb afgezet.
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Haikus ? Japans lettergreepgelul waar de powetiese honden geen
apenbroodboom van lusten
Hoeveel haiku's heb je zelf al geschreven? Pas als je een genre zelf hebt
beoefend, ben je in de positie om er stevige kritiek op te leveren vind ik. Nou
kan het best zijn dat je een haiku-oeuvre op je naam hebt staan natuurlijk ;-)
Moderne haiku-schrijvers uit Japan doen echt niet hysterisch over een
lettergreep teveel trouwens.
Wat Lucbert met haiku's te maken heeft, snap ik niet. En wat Schierbeek betreft:
hij heeft enorm toegankelijke gedichten geschreven, niks gedoe met metaforen,
barok taalgebruik e.d., maar in 'gewone taal' mensen proberen te raken. Lees
eens een gedicht als Ik denk. Eén van de mooiste gedichten die ik ken, juist
door het 'gewone' want bij een heleboel dichters krijg ik de neiging om'doe ff
normaal zeg!' te roepen. Schierbeek weet mij enorm te raken met zijn gedichten.
Ik zou wel eens een gedicht van jou willen lezen!
Groet,
Greta
u vond deze feedback niet zinvol

goed voor verhaal TREURIGE HISTORIE VAN DE DRANKZUCHTIGE KUNSTSCHILDER ARIE
KATER
met zo'n naam..
groet,
greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal TRAVESTIET MAARTEN 'T HART IS EEN JOKKEBROK
TvdB roept bij mij ook moordneigingen op...
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Fred van der Wal: "Ik word echt losbandig van Westmalle
Dubbel"
Ik denk ook wel dat Manono gelijk heeft...
Groet,
Greta
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: otiske

uitstekend voor verhaal Is er een dokter in de zaal? Dokter! Spuit 'm helemaal
plat!
Heel erg goed dit verhaal, knap bedacht en sterk neergezet.
Alleen jammer dat weinigen het zullen lezen omdat het zo lang is.
De mensen hebben hier zoveel te lezen iedere dag dat ze soms de lange stukken
laten voor wat ze zijn.
Ik zou dus aanraden om het in stukken te publiceren, dan gaan er meer mensen het
lezen.
Wel topwerk hoor.
Groetjes.
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal Ga maar in de Haarlemse Augurken fabriek werken, krijg
je ook gele vingers!
Goed geschreven, graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN
Dit is geweldig, heel sterk hoe je alles onder woorden brengt. Recht toe-
rechtaan, recht voor z'n raap.
Goed geschreven, groetjes en graag gelezen.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
Knap geschreven en graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "…EN IK KAN OOK NOG STEEDS KAKKEN ZONDER BRIL!"
Heel knap bedacht weer en sterk neergezet.
Heel graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Mag ik ook effe voor het koersen m'n tomtom instellen of
hoe heb ik het nou?
Knap gedaan weer.
Met plezier gelezen hoor.
Groetjes.
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal IN DE KERKBANK IS HET BETER ÉÉN MOSSEL IN DE HAND, DAN
DE LUCHT VAN TIEN ALS IK DE KERKGANGSTERS ROOK
Heel leuk werkje weer.
het leest weer heel prettig.
Graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM TAM
Leuk verhaal doorweven met humor en klare taal.
graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "......een roze, rubberen fopkut zoals in de schappen
van Christine LeDuc!"
Ik vind je werkjes nog steeds geweldig om te lezen.
Ik kan me er echt mee amuseren en ze lezen leuk.
Graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE VLAAMSE MEDEMENS IS ALS LEVENSKUNSTENAAR EEN BETER SOORT OLLANDER
Goed neergezet hoor. Knap beschreven en weergegeven.
Graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "WANT GOTBEWAARME ALS CALVINISTEN LEUK GAAN DOEN!"
Goed weergegeven weer, knap gedaan.
Je zegt waar het op staat en dat lees ik gewoon graag.
Groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK ZOU GRAAG MEE WILLEN DOEN ALS MAN MET DE CONTEST VOOR HET LEKKERSTE FAKE MOKKUL VAN HET JAAR !
Sterk verhaal, knap weergegeven.
je werkjes zijn steeds leuk om te lezen omdat ze eerlijk en op je eigen manier
geschreven zijn. Rechtdoor, niets ontzien.
Heel goed deze, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ONTMOETING MET MONIQUE NA TWAALF JAAR, HAARLEM Vrijdag
1988.
Z vergeten in laatste zin!!
Voor de rest prima geschreven, ik heb het weer erg graag gelezen hoor.
Knap gedaan, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Gooische Meiden: Ik kan ze niet uitstaan!
Heel goed beschreven hoor, knap gedaan.
Graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal KERST PAKKET: CHRISTENCLUB PERST FOETUSSEN MET LIEFDE DOOR BRIEVENBUS
Absurde situaties, maar er moet wel ergens een grens getrokken worden natuurlijk.
Het mag geen gewoonte worden.
Knap onder woorden gebracht.
graag gelezen, groetjes.
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: Peerke

uitstekend voor verhaal IK GEEF MIJN INTERVIEWS BIJ VOORKEUR IN BOBBEJAANLAND
Geweldige titel (op al die hoofdletters na...) en een prachtverhaal.
Van jou wil ik meer lezen. Je bent een boeiend interessant persoon.
Tot weer eens
Peerke Dondersz
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "IK KREEG ME TOCH EEN STORTVLOED AAN BRIEVEN NAAR
AANLEIDING VAN...
Geweldig verhaal, ben benieuwd naar je werk!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Ontmoeting met auteur Heere Heeresma juni 1967,
Amsterdam
Heerlijk om te lezen! Dank je...
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend
voor verhaal "LET IT SNOW, LET IT SNOW, LET IT SNOW…!!!" LET IT SNOW,
LET IT SNOW, LET IT SNOW…!!!WAAR? IN
Ik vind dit heerlijk om te lezen hoor!
Al zit ikzelf 'vast' in Amsterdam-Oost.
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: pieter

goed voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
Beste Fred,
Afgezien van de droevige gebeurtenis en de manier van doen van de rechercheur (iets
wat mij wat ongeloofwaardig overkomt),
kan ik mij niet herinneren dat in de jaren 80 Nederland een socialistisch
arbeidersparadijs was. Het komt op mij over dat je je frustratie afreageert op
socialisten. Dat is iets wat wel vaker gebeurt. En dat doet mij verdriet, dat
hebben zij niet verdiend. En als dienstweigeraar moet jij dat donders goed weten.
Groet,
Pieter.
(scialist en toevallig ook nog eens dienstweigeraar.)
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: ppe

niet goed voor verhaal "SOMS KRIJG IK VREEMDE REACTIES VAN KUNSTENMAKER KUTSLOO"
ja watte (met alle respect)
u vond deze feedback niet zinvol
lezer: Rob

goed voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN
Een wat arrogant stukje, dat mag ik wel, maar wat mankeert er aan je spatiebalk?
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
Leuke dialoog die helaas nogal mat eindigd.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM TAM
Je kunt hier ook alles neerflikkeren, het is al snel goed.
u vond deze feedback niet zinvol

uitstekend voor verhaal "......een roze, rubberen fopkut zoals in de schappen
van Christine LeDuc!"
Ik ga natuurlijk weer voor de "NIET ZINVOL" dat zult u begrijpen...
Ik werd getrokken door de "Le Duc" in uw titel...Een vage kennis van mij schijnt 
daar te werken, maar helaas kwam dat etablisement niet echt goed uit de verf,
evenals dat Tiny even later zijn echtgenote blijkt te zijn. Maar ik moet
toegeven, u zet het opttrekken met een kunstenmaker mooi neer.
u vond deze feedback niet zinvol
lezer: sproet

goed voor verhaal TELEFONISCHE VERKOOP
zo veel geduld zou ik niet opbrengen, maar het is een leuke tekst.
ik vermoed dat het in werkelijkheid niet zo lang duurt?
liefs, sproet
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: strandjutter

goed voor verhaal Mijn favoriete auteur is Charles Bukowski
De link tussen Hopper en Bukowski vind ik heel betekenisvol. Ik zag het
schilderij van de helverlichte bar voor me, waar de klanten elk op hun eigen
eiland zitten te drinken terwijl de stad zich niets van hen aantrekken en zij
zich niets van de stad aantrekken. Een toevluchtsoord voor een teveel aan
verleden als het ware. Inspirerende tekst. groeten, Strandjutter
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: Vansion

uitstekend voor verhaal Is er een dokter in de zaal? Dokter! Spuit 'm helemaal
plat!
niks te lang voor mij
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal EEN KWART KUBIEKE MILLIMETER MEDELIJDEN MAAR OOK NIET MEER
oplettende lezer
dat wel
zij het puur uit lust en minder (zij het ook wel een toegegeven beetje) uit 'geschooldheid'
heeft eigenlijk enkel en alleen opgemerkt
dat je kunt schrijven
wellicht wist je dit zelf al wel

u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal DE VERHOUDING AUTEUR/UITGEVER…NEE, DAAR WORDEN WE NIET ALTIJD EVEN BLIJ VAN...
Graag gelezen.
Zure, verongelijkte ondertoon hoor ik niet bij Hermans. In mijn oren klinkt wat
je bedoelt als ironie. Over Wiener kan ik niet oordelen. Heb hem niet gelezen.
Vind de vergelijking met de blindedarm schitterend!
A propos, jij kunt wel een redacteurtje gebruiken, om je slordigheden weg te 
werken. Beschouw dit niet als kritiek. Redactie is niet de job van een schrijver...
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: verf

uitstekend voor verhaal DE VLAAMSE MEDEMENS IS ALS LEVENSKUNSTENAAR EEN BETER SOORT OLLANDER
Ha HA nice
In Vlaanderen worden er ook subsidies gegeven. Een paar jaar geleden zei er een 
vlan. Kunst.
Men moet aan Kunst. Geen subsidies geven, ze moeten zichzelf bewijzen.
Een paar jaar later klaagde hij over deurwaardes.
Een tijdje later werkte hij voor de VRT.
Komt erop aan de juiste vrienden te slijmen
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: Victoria

niet goed voor verhaal Haikus ? Japans lettergreepgelul waar de powetiese honden
geen apenbroodboom van lusten
je kan me helaas niet bekoren met dit verhaal
u vond deze feedback niet zinvol
lezer: vladimier

uitstekend voor verhaal "FRIESE BOYCOT VAN KUNSTENAAR FRED VAN DER WAL"
Prachtige, eigenzinnige schrijfstijl ; uniek in z'n soort.
Ik vind je gehele oeuvre bol staan van de creativiteit & vooral vitaliteit ;
sommige van je titels zijn werkelijk om te gillen.
Uitermate goede humorwerking, soms wat ingewikkeld, desalniettemin bijzonder
intrigerend.
Ik zou je heel graag het dichtpad eens zien bewandelen, kijken wat je waard bent
op dat vlak.
En die lage waarderingen, ach ...
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: yellow

uitstekend voor verhaal WAT ME VANMIDDAG OVERKOMEN IS…DAT IS…NEE, IK KAN ER NOG STEEDS NIET OVER UIT!
:)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal KEKKE BLOESJES MET ROESJES DIE EEN EIGEN LEVEN GAAN
LEIDEN
amai, gedurfde inhoud
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "WEET JE WAT OOK TIEPIES HAARLEMS IS BIJ DIE HAARLEMSE MUGGEN?
NEE? ECHT NIET? DAN GA IK DAT TOCH EE
dag Freddy, tsja, misschien is dit voor een bepaald publiek wel zeer interessant
om lezen en ik bewonder het ook dat je dat zo durft zonder een blad voor je mond
te nemen maaaar helaas, mij kan het niet bekoren, ik vind het taalgebruik gewoon
te ruw, de sfeer die je schetst een beetje te groezelig, meer iets voor in een
buurt waar prostitutie welig tiert. Ik wil zeker geen afbreuk doen aan je werk
maar ja, ieder zijn smaak zeker denk ik dan.
u vond deze feedback heel zinvol
lezer: Zingendevleugel

uitstekend voor verhaal TWEESPRAAK HENK VAN DER VEER/FRED VAN DER WAL WEBLOG DRS. H.MOUS
bedrijgingen zijn misdaden daar moeten lange gevangenis straffen op komen, wat
lag dat het anoniem gebeurd, het moet te achterhalen zijn, dan met er politie
werk van gemaakt worden.
het verhaal lijkt een triller, heel goed gedaan
wat voor soort kunst maak je blijf doorgaan, met veel interrese gelezen
u vond deze feedback heel zinvol

Hoe bedenk je het? Hoe bedenk je dat één van de hoofdfiguren in een roman, die op bijna elke bladzijde aanwezig is, geen woord, geen zin zegt? Is dat literaire kunst? Of is dat een kunstmatig opzetje? Die constatering en vragen hebben me beziggehouden bij het lezen van De nieuwe man (2003) van de schrijver Thomas Rosenboom. Een van mijn favoriete, eigentijdse nederlandstalige schrijvers.

In de roman, die ik de afgelopen dagen gelezen heb, beschrijft hij de merkwaardige relatie tussen de groninger scheepsbouwer Berend Bepol en zijn werknemer Niesten, waarvan de voornaam nooit bekend wordt gemaakt. Het verhaal speelt zich af in de magere jaren-20 van de vorige eeuw. Op de epiloog na worden alle gebeurtenissen, gedachten en gevoelens vanuit de zelfingenomen scheepsbouwer bekeken.

Vanaf het begin voorvoel je dat zich een noodlot gaat voltrekken. De scheepsbouwer bekijkt, begluurt zijn hardwerkende voorman op de werf, niet zelden zonder erotische gedachten. Enige malen negeert hij verzoeken om Niesten te helpen, doch als deze voor loonsverhoging van 5% komt pleiten, zwicht hij uiteindelijk. Toch moet hij hem in de cristijd ontslaan, maar neemt hem weer in dienst met als tegenprestatie dat Niesten zijn verlegen, geremde dochter Ilse trouwt, hetgeen ook geschiedt, zij het na enige weigeringen. Vervolgens levert Bepol zijn hele hebben-en-houen uit, maar als er eindelijk weer een opdracht komt, moet Niesten het schip niet op een bezette scheepshelling, maar in het weiland bouwen. Hoewel je voelt aankomen hoe het zal aflopen, weet Rosenboom de spanning tot het uiterste op te voeren. Het schip krijgen ze niet vanuit het weiland in het water. En tussen de hoofdpersonen voltrekt zich een drama.

Wat mij, behalve wat ik in de inleiding geschreven heb, bijzonder heeft gepakt zijn de thema's van het boek: de gefrustreerde ambities, spanningen in menselijke relaties (ook die van Bepol met vrouw en dochter), verdrongen seksualiteit en in het bijzonder gebrek aan zelfkennis en zelfinzicht. Dat laatste is al vele jaren een favoriet onderwerp. Ook in mijn directe omgeving sta ik versteld van het zelfbeeld dat mensen kunnen hebben in relatie met wat anderen van hen vinden. Na 63 jaar stort de wereld van Bepol in elkaar omdat hij nooit door heeft gehad wat er werkelijk speelde.

De ontmoetingen die Rosenboom tussen Bepol en Niesten; Niesten en zijn vrouw Ilse beschrijft en waarbij hij dus vermijdt dat de werknemer ook maar iets direct zegt, zijn de van een klemming die ik maar zelden als lezer heb ervaren.

Fred van der Wal is in Nederland sinds mensenheugenis een omstreden kunstschilder/auteur. Hoe geheel anders in Vlaanderenland waar een artist nog een artist is, dat prachtige land overvloeiende van waterzooi, ruim bemeten boezems in de droogkuis, paling in het groen, waterkonijn en King Size pinten Westmalle Dubbel, alwaar men mij in kleine achterafknijpjes en groezelige artiestenkitten in het havenkwartier van Ant werpen gaarne mee verwent en zijn die keilenwinkels gesloten, ga ik naar een magazijn van Tik & Prik of spoor ik naar Gent naar de Trollenkelder en drink op het wel en wee van Filip de Winter, een keurige jongeman in een goed gesneden pak die het om die reden ver zal brengen.

Een tuiltje lezerskritieken: 

lezer: aquaangel

uitstekend voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM
TAM
homoparfum zou ik als 1 woord schrijven of anders met een -je er tussen...

de inzending is wat lang, mijn tip en ik denk van meer lezers van de site is om
de inzendingen in delen te plaatsen, zo werf je meer lezers.

succes graag gelezen
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Ga maar in de Haarlemse Augurken fabriek werken, krijg
je ook gele vingers!
Goed te lezen.. ik volg
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
graag gelezen.
Tip: hak het in twee delen dan is het minder lang voor ons lezer....
er is al zo weinig tijd... om alles te lezen
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "…EN IK KAN OOK NOG STEEDS KAKKEN ZONDER BRIL!"
heel fraai en grAAg gelezen xx
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "......een roze, rubberen fopkut zoals in de schappen
van Christine LeDuc!"
ja hee niets verkeerds over de fopkutten op de schappen van christine le duc,
want daar werk ik t oevallig :P:P
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM
TAM
kende ik deze niet al?/

en ja ik werk bij c le duc

je schrijft niet LeDuc maar le Duc ;)

u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL
2)
leuk!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK ZOU GRAAG MEE WILLEN DOEN ALS MAN MET DE CONTEST VOOR  HET LEKKERSTE FAKE MOKKUL VAN HET JAAR !
subliem!
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal MATHILDE WILLINK: REMEMBER ME DARLING!
het is een hele story fred. Hier en daar wat fouten. Apart wijf was 't zeker,neem
alleen haar make-up al, maar ik was toen te jong om er iets van mee te krijgen x
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal men hing bij tijd en wijle wat om elkaars nek, fluisterde "Je
t'aime moi non plus" of "Voulez vous coucher avec moi, ce soir!"
apart stuk xx
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "AFFIJN! AFFIJN! EEN KUT IS GEEN KONIJN!"
affijn is toch afijn ;)
hah het komt vast door die konijnen :P xx
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE VERHOUDING AUTEUR/UITGEVER…NEE, DAAR WORDEN WE NIET  ALTIJD EVEN BLIJ VAN...
Interessant stuk x
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal BEGIN DE DAG MET EEN HIGH TECH EITJE BIJ HET ONTBIJTJE
ha ha ik kan je aanbevelen bij onze reklame afdeling..

de rub my duckie is er overigens ook in roze en lila

maar het egg hebben we ook als de: I-COME het eitje voor
aan de MP3-speler, je raadt het al, ik zou dan hardrock aanbevelen omdat dat de
toeren een beetje opzweept... ;)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "MET JE EIGEN TANDEN IN JE GRAF! ALS IETS NAAR MEER
SMAAKT!''
1968 vertel mij wat
aqua was made ;)

enne de gele verkoopt toch het beste ;)


fami lieleden ? er is een zekere ruimte tussen de familieleden ontstaan? haha
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: badstop

goed voor verhaal IN DE KERKBANK IS HET BETER ÉÉN MOSSEL IN DE HAND, DAN DE
LUCHT VAN TIEN ALS IK DE KERKGANGSTERS ROOK
Het is niet helemaal mijn humor, maar een glimlach kreeg ik wel.
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Gooische Meiden: Ik kan ze niet uitstaan!
Van alleen het voorstukje, wat ik af en toe op tv zie, over dit programma wordt
ik al misselijk. Zou ik een keer het programma moeten kijken wordt het wel
zelfmoord ben ik bang.
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal FRED VAN DER WAL UIT DE KAST GEKOMEN?
kwistniedatereenfrieschecultureleshitbestond. Wel humor.
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN TOEVALLIG GEEN DULLE DOEDELZAK VAN DERTIEN IN EEN  DOZIJN!
Op mijn vijftigste verjaardag kreeg ik in een grote kamer, waar wij whisky zaten
te drinken die toendertijd 100 gulden kostte en waarvan de Schotten, we werkten
met Hollanders in Calais, zeiden dat het Piss was, een aubade van een Engelsman
op een doedelzak. Jezus Maria en Josef, wat een kolere kabaal maakte dat.
Het is autobiografisch, waar ik nog een verhaal van moet maken. Later in
Engeland, op een verjaardag van voor ons volkomen vreemde mensen, speelde hij
ruim drie kwartier. Hier hoef ik verder niet over uit te wijden uiteraard.
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: DeKoeneRidder

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN
DIT IS KUNST MET HOOFDLET TER "P" van "rachtig!!!!!"
Ik heb al heel lang geen tranen van het lachen in mij ogen gehad maar dit werk 
van u slaat alles, waarvoor dank!

"Op de barricades en dit voorlezen!"

Respect!!! DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Ik vind de kunstwereld vluchtig en oninteressant"
Die Fred,
nou je stelt dat geld je niets interesseert ondanks het feit dat je miljonair
bent. Zou je zo vriendelijk willen zijn om mij even te e-mailen? Dan geef ik je
mijn bankgegevens door zodat ik MIJN KUNSTDROOM, het in de USA opnemen van de
beste, rauwste en puurste Blues CD ooit kan opnemen. Kaz Lux, Eelco, Brood e.v.a.
hebben mij overladen met complimenten voor de gave songs die ik schreef, speelde
en zong. Als je dan vroeg of ze een cd met mijn werk wilde produceren dan leek
het alsof ze vlogen, terug naar de 'Suikerbietlandkinkels.' Het blijven
Ollanders hè...LOL. Enfin, ik zit hier op mijn kamertje met een hart vol met
deze droom, mijn gitaar en inspiratie te zitten. Een schande, een zonde dat een
dergelijk kunststuk, zoals meestal, slechts bij 'hét idee' blijft vanwege het
ontbreken van de 'financiële middelen.' Ik schat dat een donatie ergens tussen
de 50.000 en 75.000 euri voldoende zal zijn.....
Alvast bedankt (names alle 'Bluesminnende Laaglanders)

HET VERHAAL!

Ik heb waanzinnig genoten van je gekanker op alles en iedereen en hier en daar
zo heerlijk doorspekt met een vleugje zelfspot!
Prachtig!!!!!

Gr. DKR
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal Hollandse gefrustreerde Rotterdamse artiest misdraagt
zich tijdens opening expositie
Erg beeldend en humoristisch geschreven!

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "…EN IK KAN OOK NOG STEEDS KAKKEN ZONDER BRIL!"
Prachtig!! Het lezen van dit verhaal maakt gelijk mijn hele K*TWEE
KEND goed!

Respect!

DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Mag ik ook effe voor het koersen m'n tomtom instellen of
hoe heb ik het nou?
Groof? Welneeeeeeeeeeee! Gewoon to the point en zeer humoristisch...Hahahahaha

DKR groet U
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IN DE KERKBANK IS HET BETER ÉÉN MOSSEL IN DE HAND, DAN DE LUCHT VAN TIEN ALS IK DE KERKGANGSTERS ROOK
Van mij maggie!

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal MEESTAL DROEG IK AUBADE OF LINGERIE VAN PRINCESSE TAM
TAM
Wow zeg, JIJ shoppen in Friesland...?

Komisch neergepend en met een lach gelezen!

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 2)
Hahahahahahaha, diverse super heffie lol stukken. Slotregel is erg om te brullen
van de :0)) !
Vraagje: Ben je van je geloof afgevallen? Gristelijk wordt ineens Christelijk?????
Top verhaal O Kunstenaar.

Greetzz. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE VLAAMSE MEDEMENS IS ALS LEVENSKUNSTENAAR EEN BETER SOORT OLLANDER
Een toffe reactie van Verf. Ik denk dattie een baantje op jouw atelier wil,
uiteraard alleen om 'verfverdunner' te snuiven ;0))
DE VLAAMSE MEDEMENS IS ALS LEVENSKUNSTENAAR EEN BETER SOORT OLLANDER?? Je hebt
mij als Ollandse Belg (Limburgggg) nog niet kunnen overtuigen en niet té soft
worden in uw verhalen hé!?

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 3)
Geachte Grootmeester,
Jammerlijk bent U qua schrijfwerk een richting ingeslagen welke ik uit respect 
maar met pijn in het hart nog een 'goed' geef.

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ONTMOETING MET MONIQUE NA TWAALF JAAR, HAARLEM Vrijdag
1988.
Lekker gelezen maar ik mis je cynisme!

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Gooische Meiden: Ik kan ze niet uitstaan!
Hèhè, de echte en bijzonder cynische Fredvanderwal is weer terug!
Chappeau dat je deze kakkers, kwallen en stoephoeren op deze manier neerzet!

Gr. DKR
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal KERST PAKKET: CHRISTENCLUB PERST FOETUSSEN MET LIEFDE DOOR BRIEVENBUS
Heerlike, eerlijk waarheid over die achterlijke gek!

Genoten!

Gr. DKR
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal "GEEN SAVOIR VIVRE? DAN OOK GEEN FRED VAN DER WAL!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Ik houd trouwens van tiepes die niet helemaal deugen,
mits van de vrouwelijke kunne
Het is jammer dat je werk niet gelezen wordt. Dit was er weer eentje uit de
categorie: "VAN A TOT Z Lachen, gieren, brullen, Als studentje las ik Campert
graag en menige sigaret vloog de kamer uit omdat ik plotsklaps proestte. Wist je
al dat Anneke Kreunloo de nieuwe vriendin is van Rob Gekrijs? Hopenlijk blijven
ons duetten bespaard. Stel je voor dat je met je ootoo in de filé staat en
plotseling schaterd dat (Kreunloo en Gekrijs) uit je boxen. Je schrikt juh het
laplazarus, ambulans moet koomuh en een nieuwe filé, nu achter juh ontstaat, een
voordeel.......Je staat op poolpozisjon, altijd gunstig assje haast hep. Mooge
men ook een vraag aan uwe groote kunsenaar stelluh? Klop, dat was de eerste al
maar dieze telde nog niet hè? Wat voor kuns vervd op bijtelt gij?

Blijv schreivuh en ik blijft lezen en genietuhvanjouw sgrijfselzz

Klasse Fred!

De groetuh aan diene snol vannut rijkzzzzz!

Greetzz DKR
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: ERWEE

uitstekend voor verhaal "MIJN ZURE….PARDON; DURE BEHA ZIT ALS GEGOTEN!"
Zolang hij maar niet zwart is. Daar zitten namelijk giftige stoffen in, las ik
van de week. Kankerverwekkende brol.
(Niet dat ik ervaringsdeskundige ben.)

't is inderdaad heerlijk hilarisch geschreven.
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: feniks

goed voor verhaal BORSTEN OM KOFFIE VERKEERD OP TE SERVEREN...
Lap, weer eentje die met m'n idee-in-spe aan de haal gaat.
Met je titel (tietel) maai je mooi m'n inspiratie voor een volgende gedicht van
voor m'n voeten.

Nietemin bijzonder spits geschreven.
Het onnodig opsplitsen van woorden maakt het lezen wel moeilijker.

groeten
feniks
u vond deze feedback zinvol

lezer: Francis

goed voor verhaal Is er een dokter in de zaal? Dokter! Spuit 'm helemaal plat!
Je bent knettergek Fred, fantastisch stuk
had m al eerder gelezen op basic kan dat? maar blijft leuk
Gr en de mazzel
francis(cus) Borst
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal Mag ik ook effe voor het koersen m'n tomtom instellen of
hoe heb ik het nou?
Brian was/ is the man...Jagger heeft m vermoord denk ik..uit jaloezie Hij was nl
the pretty boy..
The machinist al gezien?? (Met Norton) Bizar!!! Low budget maar ketsgoed!!
Waanzinnig stuk Fred Ik moet aan een kuur va woensdag ben dus voorlopig afwezig
helaas....
Gr Frans
een vlek een vlek een vlek!!!!
u vond deze feedback zinvol

lezer: gaya

goed voor verhaal "IK HAD ALTIJD EEN HANDZAAM FOTOMAPJE BIJ ME ALS IMMORELE
KUNSTARTIEST…"
- K"IK HAD
-tepelhoven zijn duidelijk 
-foto's bij zich,
- opge roepen werd
- De beide tepelsKOMMA met de jampotdeksel grote tepelhoven KOMMA zijn ---duide
lijk ---zichtbaar en lijken door de stof heen te willen branden.
- in de speeltuin weet het, iede reen

Denk dat je je verhaal nog een heel goed moet doorlezen... staan veel
slordigheidsfoutjes in, zonde
Gr.Gaya

u vond deze feedback heel zinvol

lezer: Ghislaine

uitstekend voor verhaal "RECHERCHE AAN DE LIJN!"
Helemaal fictie. Zulke berichten gaan zelden telefonisch dat ten eerste. Ten tweede, wat een taal! Geen wonder dat men zo streng geworden is bij de recherche. 
Gelukkig zit jij in Nederland hihihi
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal MIJN RIJBEWIJS RAAKTE IK KWIJT IN 1961 TOEN IK ...
Lijkt banaal en toch wordt het gelezen. Doe in deze trant verder, probeer je
taal wat op te poetsen en je komt er wel. Dat was wat ik bedoelde.
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Vrouwen komen van de planeet Venus, mannen van de planeet
Penis
Niet echt mijn conservatief gesmaakt idee.
u vond deze feedback heel zinvol

niet goed voor verhaal geen titel
Laat me nou eerlijk wezen. Dit is platvloers wat geen literaire meerwaarde bied.
Jammer, want je kan best beter.
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: GoNo2

goed voor verhaal DE VERHOUDING AUTEUR/UITGEVER…NEE, DAAR WORDEN WE NIET ALTIJD EVEN BLIJ VAN...
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Er is me verder in het leven gotzijdank niets gratis gegeven
Maak uw zinnen eens wat korter, 'k heb bijna gene adem meer....
u vond deze feedback heel zinvol

niet goed voor verhaal BEGIN DE DAG MET EEN HIGH TECH EITJE BIJ HET ONTBIJTJE
Opsturen naar één of andere debiele commerciële zender.
u vond deze feedback niet zinvol

niet goed voor verhaal HA DIE FRED, DAG HUUB MOUS...
Te lang, voel me totaal niet betrokken, om nog maar te zwijgen van de fouten die
er in staan hé ? Schrijven is schilderen met woorden, maak dan ook gebruik van
je woordenpalet. Maar maak het vooral korter.
Met dichterlijke groet
GoNo
u vond deze feedback zinvol

goed voor verhaal "MET JE EIGEN TANDEN IN JE GRAF! ALS IETS NAAR MEER SMAAKT!''
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal MET JE EIGEN TANDEN IN JE GRAF! ALS IETS NAAR MEER SMAAKT!''
deel 22
u vond deze feedback zinvol

niet goed voor verhaal PORNOGRAFISCH ROOKGENOT
Vulgaire prietpraat, die je beter kunt publiceren in pornoboekjes.
Je verhalen horen daar ook thuis; inhoudelijk vertel je niets.
u vond deze feedback niet zinvol

uitstekend voor verhaal DE BIJBEL IS EEN BELANGRIJK BOEK
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal VOOR EEN SCHEET EN EEN KNIKKER EEN HUIS IN DE BOURGOGNE…
Ik heb de indruk dat u de meest gelezen schrijver hier bent !
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal FRED VAN DER WAL DEEL 26 deel 2, ARTISTIEKE
HERINNERINGEN VAN DE EMINCE GRISE VAN HET REALISME
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "fred van der wal: artistieke herinneringen deel 29"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal NORDIC WALKING MET ZWEEDSE ZWEETSOKKEN, KUNST & KULTUUR
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal " Van Griekse mieten die zagen en er gewoon om vragen"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Donderse dichters dienen daaglijks dronken de kruk af
te donderen"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal LIGHT BULBS AND BIG BOOBIES
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal MIJN RIJBEWIJS RAAKTE IK KWIJT IN 1961 TOEN IK ...
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal HONDERDDUIZEND DOWNLOADS IN 2 JAAR OP BASIC PUBLISHING
U niet laten doen hé?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Vrouwen komen van de planeet Venus, mannen van de
planeet Penis
Genoten...
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Coupe kippekut! O, is dat nou gel? Ja, dat wist ik
natuurlijk niet, ik ben al zo lang uit Nederland
Genoten !
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal geen titel
Goed gelachen !
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Een kleine fenomenologie van de Wildplasser"
Ken je " De Belevenissen van een Tampaxgebruiker?"of " De vroegtijdige
Zwangerschap van een Jonge Meikever in de Late Middeleeuwen?"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DOCTORANDUS HUUB MOUS : 'WAAR FRED KOMT, KOMT RUZIE'.
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "SOMS KRIJG IK VREEMDE REACTIES VAN KUNSTENMAKER KUTSLOO"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Amerikaanse pias KRUDZLO BEZOEKT Stedelijk Museum???Hahaha!!!"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal TWEESPRAAK HENK VAN DER VEER/FRED VAN DER WAL WEBLOG DRS. H.MOUS
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "IK HAD ALTIJD EEN HANDZAAM FOTOMAPJE BIJ ME ALS
IMMORELE KUNSTARTIEST…"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "ZINGEND LANGS DE DEUREN EN TOCH GELUKKIG ..."
Genoten!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal " HORROR DR. FRANK "FRANKENSTEIN" FORREST "
'k Ga nog een beetje wachten om mij om te laten bouwen :-)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "DE ONGEWASSEN HAND VAN ADRIAAN MORRIËN" (DEEL 1)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE ONGEWASSEN HAND VAN ADRIAAN MORRIËN (DEEL 2)
Doe zo verder!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN. KUNT U NOG
TREKKEN, TREK DAN MEE!
Heer Vandewal, 't was aangenaam om in uw gezelschap te mogen verblijven!
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Na 3 jaar webloggen overwoog fred van der wal nu te stoppen. 
Goed idee? Komt U maar!
Soms denk ik er ook aan te stoppen...als ik zie wat sommigen hier neerpennen
onder het mom van dichtkunst...
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Brief aan Rolf van der Marck betreffende de Pierre Vinken
biografie van Paul Frentrop
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal OTOBIOGRAFIESE NOTITIES VAN EEN SIMPELE KUNSTENAARS ZIEL
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "10 werken fred van der wal stedelijk museum Amsterdam"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "EVEN NAAR DE NATTE HOEK..."
mand=maand
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE FUCKIN' CATPISSMOTHERFUCKINGCOCK SUCKER DIE LID IS VAN DE EO MOET DIT NIET LEZEN.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ALS KLEUTER WILDE IK AL HET LIEFST DE PIANO IN BRAND
STEKEN EN DAARNA DE PIANIST!
Vurig pianoconcerto!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal INNOVATIE: "ZELF DENKENDE INFRAROOD DOELZOEKENDE BEHA "
Genoten!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Friesland is een veel te kleine vijver voor een grote
vis zoals Fred van der Wal.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Hot Item! Hoe ik eindelijk de vrouw in mijzelf ontdekte...
Genoten!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Kunstenaar Kutsloo of wel groezelige kroeg en
cafékunstenaars en andere verwaarloosbare factoren
Genieën worden soms miskend, prutsers daarentegen......
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Gravin Elizabeth Bathory tapte als een ware vampier
maagdenbloed af alsof zij hoofd van de bloedbank was
Waar woont die gravin? :)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ...EN DAN IS ER OOK NOG EEN KOPJE SENSEO K*TKOFFIE
'k Heb nooit geluk met dooie gravinnen.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend
voor verhaal IK HAD MIJN DONALD DUCKSOKKEN SPECIAAL AANGETROKKEN OM
NIET OP TE VALLEN!
En uw potske van Mickey Mouse? Weer vergeten?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal BIJ WIM EN ANNEKE KOSTER IN SUBLIGNY HANGEN DE
WISKEYVATEN IN DE BOMEN EN …
Verdomme, had ik dit geweten hé?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend
voor verhaal "DE NAMEN ROMMERT EN HENRIET BOONSTRA ONVERMELD VOORTAAN"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "IK BEN VOOR DE KUNST OP STRAAT GEZET EN BIJNA
VERHONGERD"
In Belgïe is het nog erger gesteld...
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "ANTWOORD AAN KUNSTSCHILDER KRUDZLO"
Niemand praat zoals hij schrijft, andersom ook niet.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal WESPENPLAAG? WESPENPLEZIER!
Lolllllllllllll
u vond deze feedback zinvol

goed voor verhaal "FRIESE BOYCOT VAN KUNSTENAAR FRED VAN DER WAL"
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK HEB ALTIJD MIJN EIGEN BAAN GETROKKEN. KUNT U NOG
TREKKEN, TREK DAN MEE!"
Genoten van het onzinnige.
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend  voor verhaal Haikus ? Japans lettergreepgelul waar de powetiese 
honden geen apenbroodboom van lusten
En dan vergeet ge nog GoNo, één van de grootste miskende schrijvers, na
Vanderwal hé?
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ...soms valt er toch best nog wat te lachen met die fred
van der wal!
Fred zijn taalgebruik is zo abominabel dat het verheven is tot kunst.
Citaat uit Het Schrijverke van zondag 06/09/09.
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: hettie35

uitstekend voor verhaal "FRIESE KUNSTSCHILDER JENTSJE POPMA IS EEN JOKKEBROK"
Dit heb ik graag en met veel belangstelling gelezen en nog eens herlezen,moet
zeggen het raakt mij,
groeten Hettie
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal "Bij voorkeur door het leven in een doorzichtige harembroek
met lingerie"
Graag gelezen,
groetjes Hettie
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ACHTERBAKSE STREKEN VAN FRIESE DOORSNEE KU(NS)T
ARTIESTEN
Moest het wel herlezen voor ik het begreep maar mooi geschreven,
groetjes Hettie
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Ik ben zelf helemaal geen theemuts! Krijg nou wat!
Heel graag gelezen,
groetjes Hettie
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal EN NU IK HET ALS KEIHARDE RASCALVINIST TOCH OVER HET
HARMONIUM HEB
Prachtig en sluit mij bij Manono aan je schrijft prima,
groetjes Hettie
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: innerchild

goed voor verhaal TELEFONISCHE VERKOOP
Meneer Van der Wal heeft vééééééél geduld !
u vond deze feedback heel zinvol

lezer: IsisNedloni

uitstekend voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 4)
Ha, heerlijk berenbeest! Dit is weer een bijzonder humoristisch verhaal
doorspekt met schitterende invallen en bulder zinnen...en kijk...nu kan ik ook
alhieren elders reageren...goed he...XXXXXXXXIsis
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend
voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL
5)
Ja, al wederom een prachtige stroom aan woorden...taal oprispingen vervlochten
in een surrealistisch en realistisch woord landschap....
PRACHTIG!
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK ZOU GRAAG MEE WILLEN DOEN ALS MAN MET DE CONTEST VOOR HET LEKKERSTE FAKE MOKKUL VAN HET JAAR !
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 7)
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal FRED VAN DER WAL NA 9 JAAR WEER AAN HET SCHILDEREN!
HOORT, ZEGT 'T VOORT!!!
Heerlijk vlot en sprankelend geschreven...t las weer als een trein die vrolijk
en soms spottend voorbij raasde; )))
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN TOEVALLIG GEEN DULLE DOEDELZAK VAN DERTIEN IN EEN
DOZIJN!
LEKKER ASSOCIATIEF...SOMS HUPPELEND...ZEER DOORWOELD...IK HEB WEER GENOTEN!
u vond deze feedback zinvol

uitstekend voor verhaal FRED VAN DER WAL UIT DE KAST GEKOMEN?
WEER LEKKER VAN JE AFGESCHREVEN IN VAAK GENIALE ZINNEN EN ELKAAR OPVOLGENDE
ASSOCIATIEVE BEWEGINGEN!!!XXXXXXXX
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal ZENDBRIEF AAN MIJN DISCIPELEN UIT HET HAVELOZENGEBIED
mMMM...DAG BOEKEN....dagboeken uit 2001...ook al in zo'n razend tempo geschreven...je
kunt het lezen dat je beeldtaal is verrijkt in de loop der tijden door muze en
anderen...dat is mooi, zo'n ontwikkeling en behoort de rijke taal nu anno 2008
helemaal tot jouxxxxxxxx
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "LEVENDE DINGEN IN DODE VERANDEREN IS MIJN OPGAVE IN HET LEVEN!"
Heerlijk spottend en door trappelend op een taalgebied waar bergen en woeste
rivieren aanwezig zijn!xxxxxxxx
u vond deze feedback zinvol

lezer: ivo

goed voor verhaal "Amerikaanse pias KRUDZLO BEZOEKT Stedelijk Museum???Hahaha!!!"
beste Fredvanderwal hiervan snap ik geen bal, sorry ik ben te simpel om dit te
begrijpen ....
u vond deze feedback niet zinvol

lezer: jack

uitstekend voor verhaal De ware kunstenaar is biseksjuweel
Errrrrrrrg reviaans!
u vond deze feedback heel zinvol

goed voor verhaal Gravin Elizabeth Bathory tapte als een ware vampier
maagdenbloed af alsof zij hoofd van de bloedbank
Die gravin woont uiteraard in transsylvanie. Wist je dat er vele band zijn die
liedjes en zelfs hele cd's aan haar wijdden?
Ah, the countess...
http://www.youtube.com/watch?v=2ETEGy0EbdM
u vond deze feedback heel zinvol

goed  voor verhaal Haikus ? Japans lettergreepgelul waar de powetiese honden geen 
apenbroodboom van lusten
Smaken verschillen inderdaad en dat mag, maar om op een schrijverssite te gaan
kakken op poëzie en haiku's... ahum! Dat zou ik dan op z'n minst op een minder
beledigende manier doen, kwestie van respect, dat de anderen hier voor jou ook
hebben.
u vond deze feedback niet zinvol

lezer: jan

uitstekend voor verhaal Mag ik ook effe voor het koersen m'n tomtom instellen of
hoe heb ik het nou?
mijn vocabulaire is weer gegroeid nu...

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IN DE KERKBANK IS HET BETER ÉÉN MOSSEL IN DE HAND, DAN DE LUCHT VAN TIEN ALS IK DE KERKGANGSTERS ROOK
een gat in de markt, deze stukjes..

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "......een roze, rubberen fopkut zoals in de schappen
van Christine LeDuc!"
ik ga zo eerst een harinkje happen en dan een kouwe klets om de smaak weg te
spoelen..

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK BEN GEEN HANGJURK DUS LIJD IK NIET AAN JURK ANGST (DEEL 2)
vet!

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal DE VLAAMSE MEDEMENS IS ALS LEVENSKUNSTENAAR EEN BETER
SOORT OLLANDER
als bonte brabander verstaaik da jil goe!

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "WANT GOTBEWAARME ALS CALVINISTEN LEUK GAAN DOEN!"
boven de rivier maken ze 'kouwe kunst' !

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal ONTMOETING MET MONIQUE NA TWAALF JAAR, HAARLEM Vrijdag
1988.
ik volg John!

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal Gooische Meiden: Ik kan ze niet uitstaan!
ik zal niet te diep in mijn vocabulaire tasten
om mijn mening hierover te ventileren,
porno is beter zeg maar,
kort samengevat..

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal IK GEEF MIJN INTERVIEWS BIJ VOORKEUR IN BOBBEJAANLAND
pittig!

grts
u vond deze feedback heel zinvol

uitstekend voor verhaal "Fred van der Wal: "Ik word echt losbandig van Westmalle
Dubbel"
skol!

grtzz
u vond deze feedback heel zinvol

Op een bepaald moment ga ik toch voor de bijl. Na twee-en-twintig zaken binnen te zijn getreden (van Atheneum Boekhandel tot Zeeman) koop ik toch dat boek uit de onontkoombare, schreeuwende Top-10. Mijn aarzeling komt voort uit de instelling om niet met de massa mee te willen gaan, maar ik kan de verleiding toch niet weerstaan. Recensies lees ik nooit vooraf. Mijn leeservaring is dus puur. En zo heb ik toch kunnen genieten van pareltjes als Knielen op een bed violen, De Vliegeraar, Schervengericht, Nachttrein naar Lissabon en onlangs De man die vrouwen haatte. Nou ja, pareltjes, ik vind het meer baksteenboeken.

De laatste decennia worden boeken via de visuele media opdringerig gepromoot. Een beetje auteur wordt via zijn uitgeverij wel gedropt bij DWDD, Boeken of Pauw & Witteman. En dan maar hopen dat de schrijver (m/v) er een plezierige presentatie van weet te maken, want het scheelt zomaar enige duizenden exemplaren. Gerard Reve kon dat heel goed, terwijl Aäron Grünberg het niet nodig schijnt te hebben.

Vooral in de tijd dat prijsuitreikingen in aantocht zijn, verschijnen genomineerden voor de camera, hoewel schrijvers van nature einzelgänger zijn die op een zolderkamertje hun levenswerk hebben gewrocht. De arrivées buiten beschouwing gelaten, want die hebben minstens één buitenhuis in een mediterraan land. Het zij hen gegund. Talent moet beloond worden. Vandaar ook dat de premier in salaris is gelimiteerd. Maar dit terzijde.

Ik heb gisteren geschreven over de bestseller van Dan Brown en eerder over de triologie van Stieg Larsson. Ik heb ze op vakantiebestemming gelezen. Over smaken valt wel degelijk te twisten, maar daar gaat het mij hier niet om.

Ik heb ook een natuurlijke tegenzin in bestsellers, omdat het mij te veel fabrieksproducten zijn. Er wordt uitgegaan van een succesformule. En die zijn er om bestsellers te schrijven. Over de kwaliteit zegt het niet veel. Neem Verloren Symbolen van Dan Brown. De stijl is die van een jongensboek, de karaktertekening clichématig, de verwikkelingen onwaarschijnlijk, het verhaal ongeloofwaardig en het plot bizar. Bizar kan nog.

Maar het wordt met miljoenen verkocht. En kun je dan nog stellen dat miljoenen lezers ongelijk hebben?

Vandaag staat een recensie in de krant over een nieuw boek over Carl Schmitt. Hans Driessen: “Carl Schmitt (1888-1985), een van Duitslands (zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog) meest gelezen en felst omstreden politieke denkers. Hij was een genie in het haten: hij haatte het politieke en wetenschappelijke establishment, de sociale democratie zoals die gestalte kreeg in de republiek van Weimar; hij haatte communisten en socialisten, protestanten en joden. Hij was een van de scherpzinnigste critici van de liberale rechtstaat en verwelkomde, na een wel zeer korte aarzeling, Hitler en het Derde Rijk. Hij leverde er de juridische legitimatie en grondslag voor, nadat hij al vroeg in 1933 tot de NSDAP was toegetreden. Hij liet zich het eerbetoon van de nazi's maar al te graag gevallen en aanvaardde zonder bedenking de hoogste ambten.”(de Volkskrant, 12-2-2010)

In mijn documentatie over de Edmund Burke Stichting en in een aantal blogs heb ik zeer uitvoerig aandacht besteed aan de Carl-Schmitt-receptie. De huidige recensie voegt aan mijn documentatie van Carl-Schmitt-tegenstanders nog Golo Mann toe (een overigens zeer conservatieve historicus), die over Carl Schmitt zei: “'( ) hij was een van degenen die hun intelligentie en ontwikkeling niet gebruiken om het nut te vergroten maar om schade aan te richten, een ten diepste rancuneus mens ( ), enkel belust op persoonlijk voordeel, titels en ambten.'"

Ook Reinhard Mehring, Carl Schmitt-criticus, kende ik nog niet, wiens boek

“Carl Schmitt. Aufstieg und Fall“ Driessen recenseert.  “De lezer krijgt een ontluisterend beeld voorgeschoteld van de mens Schmitt. Mehring spaart zijn hoofdpersoon niet. Hij meet alle kwalijke kanten van Schmitt breed uit: zijn maniakale ressentiment, zijn bijna pathologische antisemitisme, zijn disloyaliteit, zijn meedogenloze ambitie, zijn volstrekte onvermogen tot enige zelfkritiek, laat staan tot berouw.”

Stuitend vind ik de Schmitt-sympathieën van de prijsbekroonde Nederlandse filosoof Hans Achterhuis, die in zijn boek “met alle geweld” (2009) probeert Schmitt goed te praten. Zie ook mijn open brief aan Achterhuis hierover.

Eerdere Carl Schmitt blogs met uitvoerig debat

Het best verkochte boek van 2009. Een absolute bestseller. Met de triologie van Stig Larsson. Dus lezen? Uiteindelijk wel, al ben ik altijd nogal terughoudend om bestsellers te willen lezen. Zeker als het baksteenboeken zijn.

In vakantieperiodes lees ik graag thrillers. Ik ben er in Egypte aan begonnen en heb er naast mijn Wijkse Studies (vorige blogs) elke dag wel in gelezen. Het is me niet meegevallen. Een soort Da Vinci-code goes to Washington. Veel bekende ingrediënten in de Dan Brown-cocktail: rituelen, symbolen, complotten, wetenschap, religie. Het duizelt soms. En in de opeenvolging van acties, verwikkelingen en achtervolgingen lijkt het of je in een achtbaan zit. En daar ben ik fysiek al niet gek (meer) op.

Robert Langdon wordt onder valse voorwendselen naar Washington gelokt: het epicentrum van de wereldmacht en de stad met de grootste verborgen geheimen uit de geschiedenis. Een afgehakte hand van zijn ontvoerde vriend Peter Salomon zet de toon. Veel bloedige scènes blijven de lezer bespaard, wel is er weer een afzichtelijk en wreed personage in getatoeëerde vorm: Mal'akh, zoals in de DaVinci-code de albinomonnik Silas. Deze wil maar één ding: dat Langdon de codes van het mysterieuze genootschap ontcijfert en de legendarische macht die daardoor vrijkomt aan de kidnapper overdraagt.

De schrijfstijl is zakelijk, betogend, informatief. De dialogen zijn vaak te wijdlopig, met name tijdens spanningsmomenten. De lokatie lijkt dan eerder een collegezaal. De zinnen met hyperbolische kwalificaties over religies, wetenschap en technologie zijn voorspelbaar. Maar vooral compositorisch valt er watl aan te merken. Niet zozeer dat we van de ene lokatie naar de andere lokatie worden vervoerd, maar het is alsof de aanvullende informatie te laat bedacht is en er nog moest worden aangeplakt.

Dan Brown is een feitjesfetisjist. Nogal vermoeiend. Wel weer interessant om te zien hoe de vrijmetselarij een rol speelde in de levens van de grondleggers van de Verenigde Staten, George Washington voorop, die in kitscherige schilderijen is vereeuwigd als een halfgod.

Ook Robert Langdon, de hoofdpersoon, begint te vervelen. Hij is een soort anti-held die met zijn academische voorkomen niets anders dan rust zou willen, maar ongewild en naief steeds in de problemen geraakt, doch wel op de juiste momenten adekwaat blijkt te kunnen handelen.

Het plot ga ik niet vermelden, want er zijn wellicht lezers die het boek nog willen lezen. Er zal ongetwijfeld een film van gemaakt worden, maar nu al heb ik geen behoefte om die te willen zien.

 Ik morste hete thee over mijn hand toen ze binnen kwam.

In 2006 was dat het zinnetje dat plotseling in mij opkwam, ik meen tijdens een wandeling met de hond. Het liet me niet meer los en ik kreeg er een beeld bij.

Toen wist ik dat ik moest gaan schrijven.

Ik schreef de eerste twee scènes en de laatste twee. Daarna liep ik vast.

Het verhaal voor deze roman was mijn verhaal, ik had te weinig afstand. Ik liet het rusten. Maar in mijn hoofd woekerde het voort, zocht het vorm en inhoud. Zocht het en manier om een roman te worden.

In 2008 begon ik opnieuw.

Elke dag van negen tot twaalf en soms nog in de middaguren.

Ik had de vorm gevonden, het begon te vloeien.

Heel langzaam werden de personages Ole en Sarah, mensen van vlees en bloed. Ze gingen hun eigen leven leiden, ze namen afstand van mij. Ze wilden zichzelf zijn.

Naarmate het schrijfproces vorderde, ging het steeds minder over mij, maar over Ole en Sarah.

Ik verstrengelde gebeurtenissen in één enkele scène, ik goochelde met tijd en ruimte, ik kneedde van meerdere karakters één karakter. Ik vergrootte personages uit of verkleinde ze juist. Ik dramatiseerde gebeurtenissen en bouwde ze uit, terwijl ik andere oversloeg.

De laatste scènes schreef ik in Italië, aan een grote houten tafel en gezeten op een hard ijzeren bankje, in de schaduw van een houten overkapping. Gewoon met de hand, op een schrijfblok. Af en toe kwam mijn lief en bracht me een glas wijn, mijn sigaretten en een asbak, of de hond die aan mijn voeten wilde liggen.

Zo werd het een roman. De roman die nu voor me ligt en waarvan ik de pagina's door mijn vingers laat glijden om het papier te voelen. Waar ik mijn neus in steek om de geur van nieuwigheid op te kunnen snuiven.

De allerlaatste scènes, die ik in 2006 al had geschreven, zijn gesneuveld. Kill your darlings...

Ik morste hete thee over mijn hand toen ze binnen kwam.

Dat was de eerste zin in 2006, die het hele proces op gang bracht. Het is nog steeds de eerste zin en ik vind hem nog steeds prachtig.

'Snaren' werd de titel. Het dekt aan alle kanten de lading.

Na een mislukte poging een coverontwerpwedstrijd uit te schrijven en een eigen ontwerp gefröbeld te hebben, kwam mij een schilderij van Cor van Geffen onder ogen.

Het was precies het beeld dat ik voor ogen had!

Hij gaf me toestemming het te gebruiken en zijn neef Marcel Jurriën fotografeerde het opnieuw voor mij.

Nu was het compleet.

Het was een ware bevalling. Het schrijven, de commentaren van proeflezers, het leuren bij de uitgevers, de kritieken en de complimenten. Euforie en wanhoop wisselden elkaar af. Uiteindelijk besloot ik opnieuw in zee te gaan met Free Musketeers. Toen ik het contract had ondertekend bleek een reguliere uitgever, nl Compaan, belangstelling te hebben om het uit te geven. Dat was een compliment en tevens een domper. Maar niet getreurd, het boek zou er zowieso komen.

Nu is het zover. Het ligt er, het is te koop.

De officiële en vooral feestelijke presentatie is pas  op 27 maart omdat het eerst veel later uit zou komen. Maar het geeft niet, een feestje wordt het toch. Met de cabaretier Arno van der Heyden en de voltallige band Asman! en boekhandel Iwema die er alles aan doet om het boek te promoten.

Ik ben trots. Ik ben gelukkig. De boreling is daar!

Snaren is o.a. te verkrijgen bij Bol, ECI, Bruna, Libris, Selexsyz , ook te bestellen bij uw eigen boekhandel en uiteraard bij Free Musketeers

Voor wie alle gebeurtenissen rondom Snaren, in de vorm van interviews, voordrachten en wat er verder nog op mijn pad komt, in de gaten wil houden:

Word lid van Snaren op Hyves.

Huub Mous, bijgenaamd de Friezenmepper  op een jeugdiger foto

EN WAT IS DIE DRS. HUUB MOUS ME TEGENWOORDIG TOCH OUD GEWORDEN MET DIE COLA FLESBODEMS IN DIE OVERSIZEDE BRILMONTUUUR OP DE FRIESE TV! DAT KOMT DOOR AL DAT BOEKEN LEZEN WANT VERMEERDERT MEN KENNIS DAN VERMEERDERT MEN SMART. DAT ZIJN DE COMMUNICERENDE VATEN DER HOOG MOED VAN DE MENSCH IN ZIJNE GOD'LOZE AUTONOMIE.

NIET DAT IE DAAR ALLEMAAL WAT AAN KAN DOEN VAN HUIS UIT MAAR HET BLIJFT TOCH EEN VERMELDENSWAARDIG PUNT VANZELF, WAAR WE REKENING MEE DIENEN TE HOUDEN IN HET CULTURELE VELD! EN ALS NOU MAAR HET VERSTAND MET DE JAREN KOMT DAN ZOU HET NOG WAT ANDERS WEZEN, MAAR WAT IK NOU WEER MOET LEZEN DOEN MIJ DE HAREN TER BERGE RIJZEN EN DAT KOMT ALLEMAAL OMDAT IE HELEMAAL VAN GOD LOS IS, DAT KAN NOOIT GEZOND WEZEN INDIRECT, WANT WIE DE HEERE DER HEERSCHAREN UIT HET OOG VERLIEST IS VAN DEN BEGINNE EEN VERLOREN MENSCH! OF VAN HET EIND DAT WEET IK OOK NIET MEER! DAT ZOEKEN WE OP! 

DIE MENEER MOUS MOET BIJ HET SCHALLEN VAN DE BAZUINEN HET ZELF MAAR WETEN EN ALS IE WIL BLIJVEN LIGGEN MOET IE MAAR ZIEN WAT ER VAN KOMT! DE SCHRIFT IS DAAR HEEL DUIDELIJK IN!

fred van der wal 15 april 2007 op 19:56

XXX (naam gecensureerd) die boerenlul is toch ook een eerste klas kutkunstenaar, dat weet je toch wel Mous.

henk van der veer 18 april 2007 op 20:30

Paar dagen nyt op dyn loch keken Huub, sien dêrom earst nou de oneliner fan Fred van der Wal. Mut der wel om gniize, Ids Wiersma skriëft oans Fred. Fout Van der Wal, Huub dy het ut over ut tempeltsje fan Ids Wiersma, mar over de katedraal fan Ids Willemsma. At je skelle en rache wille, kòp der wel un bitsje bijhouwe!!

henk van der veer 19 april 2007 op 08:55

Huub dy het ut NYT over ut tempeltsje fan Ids Wiersma…

fred van der wal 19 april 2007 op 09:47

ach, wat, weettikveel, die Fryske Keunstners, het is allemaal een pot nat, volkomen on interessant, aggenebbisj, behalve als je daar zoals Heer Huub de maatschappij een stuk brood mee moet af dwingen. Ja, dan piep je wel anders, eventueel in het Noord Duitse dialekt dat Fries heet

henk van der veer 19 april 2007 op 11:59

Lêch mij us út Fred van der Wal wêrom datstou Fryske Keunstners allemaal één pot nat fynst en ‘ volkomen oninteressant ‘. Bin oprecht benijd naar dyn mening!

fryndeleke groet,

Henk van der Veer

fred van der wal 24 april 2007 op 19:02

Beste Henk,

Ik heb 24 jaar in Friesland gewoond, de tegenwerking werd zo groot o.a. vanuit de Friese pers, de galerietjes, de overheid expo ruimtes, de friese kunstenaars club Fria, dat ik in 2002 ben weg gegaan, maar ook in de jaren '80 en '90 gebrek aan medewerking vanuit de Fryske Kultuerried waar ik enkele jaren n.b. werd uitgeschreven als beeldend kunstenaar in de negentiger jaren terwijl ik meer dan 300 tentoonstellingen in galeries en musea op mijn naam heb in Europa en de V.S. De Leeuwarder Courant schreef mij een brief en een email dat mijn werk geboycot zou worden omdat-let wel- zij wel achter mijn werk stonden, maar niet ach ter mijn persoon, alsof een kunstredactie niet onaf hankelijk van de persoon over het werk moet oordelen!

Het kwam neer op een Berufs verbot en de laffe, bescheten, slappe, ouwe hoerende Friese galeriehouders en tentoonstellingsmakers, die kruipen voor de Leeuwarder Courant. Zij weigerden mijn werk te exposeren.

In 1983 is ter mijner huize de kunstenaarsvereniging Fria opgericht. Toen de zetels op het fluweel van de overheid waren verdeeld werkte het bestuur onder leiding van de kwaad aardige bochel Ger van N. en de stiekeme corsetdrager Frits S.mij uit de vereniging onder aanvroeing van de rancuneuze wandelende doodskop Chris F. Ik ben indertijd bedreigd door Friese kunstenaars als de linkse fascist S. , mijn huis zou in brand worden gestoken, betontegels door de ruiten gegooid en hij zou wel eens langs komen!

De Friese halftalenten en gefrustreerde rancunelijers namen het mij ongetwijfeld kwalijk dat ik uit Amsterdam afkomstig ben. Een stad waar ze huizenhoog tegen op kijken maar er zich nooit staande zullen kunnen houden als provincialen.

Ik kan zo nog wel even door gaan, maar denk dat het zo wel voldoende is.

Misschien zal het U plezier doen dat ik in nov. tentoonstel in het Grand Palais en Parijs, dat is toch net iets anders dan het Frysk Skildershus waar dilettanten als Koos X., Wim  Y. en tekenleraar Joost Z. hun geklungel ophangen.

Ik ben lid kunstenaar van het Amsterdamse Arti et Amicitiae en het Haagse Pulchri Studio, de Nederlandse Kring van Tekenaars en hier in Frankrijk van Le Groupe Nevers en lid van de Salon du Dessin et de la peinture a l’eau sinds 2007. Ik denk dat een en ander voor zichzelf spreekt. Mijn ervaringen met de Friese kunstenaars en galerie houders zijn zonder uitzondering zeer slecht. Ook mmet die galerie uit Langezwaag, hoe heet die ook weer? Aan wie denkt U trouwens dat het ligt?

fred van der wal 2 mei 2007 op 09:17

het is soms niet eens zo slecht wat die Huub Mous schrijft. Enige waardering is op zijn plaats. Soms. Niet altijd. Heel zelden.

fred van der wal 20 juni 2007 op 10:19

Toch blijft ook hij een theemuts en een kurk.

fred van der wal 1 juli 2007 op 20:20

Ik ben zelf helemaal geen theemuts! Krijg nou wat!

fred van der wal 16 mei 2008 op 13:35

Was ie maar een thee muts, maar hij is een slaapmuts! Wie? Huub Mous natuurlijk, die het opneemt voor iedereen die hem een pauwenveer in zijn reet steekt!

fred van der wal 6 februari 2010 op 18:39

En wat is die Mous me oud geworden met die colaflesbodems in die Oversized bril montuuur, die man staat al lang met één been in zijn graf. En wie staat er straks strontlazerus op zijn kist te dansen? Wie?

In zijn ogen waren we cultuurkneuzen. Wat hadden we immers aan literaire bagage bij ons: een 1964-versie van Karel ende Elegast, het 19e eeuwse gedicht Jaromir te Praag van A.C.W. Staring en Het Fregatschip de Johanna Maria van Arthur van Schendel. En de inhoud en vormen van deze drie werken waren ons in vraag-en-antwoord zo ingeprent, dat ik ze nu, 45 jaar later, nog kan weergeven.

Zijn tweede les besteedde hij aan de Max Havelaar (zie videoclip). Achteraf enigszins opmerkelijk, omdat hij als fervente katholiek vrijwel uitsluitend katholieke schrijvers & dichters propagandeerde, w.o. nogal wat foute uit de 30-er jaren. Maar om de Max Havelaar kon en wilde hij niet heen. Hij begon met het vermaarde begin voor te lezen, waarin Sjaalman (de schrijver zelf) zijn pak teksten inlevert. Vervolgens schetste hij beknopt de historische context waarin het boek verschenen was: de onderdrukking van de indische inlander en de laksheid en onbekwaamheden van het NL-se bestuursapparaat.

Wij hadden weliswaar het literaire handboek van Knuvelder, maar moesten toch veel notities maken. Ik heb ze nog bewaard in een Gebrs. Winter-cahier. Als liefhebber van geschiedenis genoot ik en met mijn opkomende linkse opvattingen bewonderde ik de strijd die Eduard Douwes Dekker was aangegaan.

Op een koud zolderkamertje in Brussel had hij als een bezetene aan zijn boek gewerkt en daarin diverse stijlfiguren gebruikt. De schrijver Jacob van Lennep herkende het als meesterwerk, maar was als politicus ook beducht voor de impact die het kon hebben. Hij maakte voor de eerste uitgave namen en data met rode inkt onleesbaar. Het boek verscheen op 15 mei 1860.

De tweede les die de leraar-nederlands aan het boek wijdde, liet hij mij voor de klas het complete verhaal van Saidjah en Adinda voorlezen, waarschijnlijk omdat ik als één van de weinige eersteklassers mee had gedaan aan de voordrachtswedstrijd. Ik kende inmiddels het boek, dat in een uiterst goedkope pocketuitgave mijn bezit was geworden. Het tragische verhaal van de twee jonge indische verliefden had me ontroerd. Ik wist dat op m'n klasgenoten over te brengen. Ik heb altijd wel enige faam gehad om mijn emotionaliteit.

Veel over de persoon van Multatuli kwam ik pas later te weten. Hij kwam mij niet erg sympathiek over: licht geraakt, verongelijkt, ruzieachtig, excentriek, narcistisch, ongeduldig, maar zijn behandeling van zijn eigen vrouw vond ik het ergste.

Juist vandaag kocht ik in de bibliotheek voor €1,50 de afgeschreven biografie van Hans van Straten uit 1995. Het boek zag er praktisch nog ongelezen uit. Ik heb een hele stapel boeken om te lezen, maar deze krijgt voorrang.

Multatuli was niet blij met de ontvangst van zijn boek, die velen als een roman beschouwden. Het is een aanklacht en geen roman, fulmineerde hij. Hij zou in deze tijd waarschijnlijk een SP-er geweest zijn: een strijder tegen onrecht en sociale discriminatie.

De monumentale roman (656 pagina's) van Ildefonso Falcones heb ik op mijn vakantie in Egypte in drie dagen geboeid gelezen. Als liefhebber van geschiedenis en literatuur èn als fan van Barcelona, dat ik enige keren bezocht heb. De eerste keer op 10 juli 1993. Enige jaren geleden schreef blogger Buitendijks er twee prachtige artikelen over. Zeer de moeite waard om te (her)lezen.

De schrijver Falcones (1969) was advocaat in Barcelona en heeft na het volgen van een schrijversschool er vier jaar aan gewerkt. Na geleur langs diverse uitgeverijen en het schrappen van vele bladzijden is het in 2006 verschenen en een absolute bestseller geworden. Inmiddels zijn er twee miljoen exemplaren in dertig talen over de toonbank gegaan.

Ik ben er na het lezen kritisch over. Literatuur is het niet. Hoeft ook niet, al heeft het wel die pretentie. Het boek is eerder een histo-thriller, zoals ook landgenoot Ramon Zafon heeft geschreven. Het beschrijft het dramatische leven van Arnau Estanyol (1320-ca 1385), dat parallel loopt met de bouw van de Sa. Maria del Mar, waar op 25 maart 1329 aan begonnen wordt en die op 15 augustus 1384 wordt geconsacreerd.

Het is een heerlijk vakantieboek. Een aanrader. Dat wel. Meeslepend, spannend, beeldend, romantisch, ook wel melodramatisch. Wat ik er op tegen heb, is de wijdlopigheid, de veelheid aan feitenmateriaal en de (historische) onwaarschijnlijkheden. Arnau Estanyol is de zoon van de pachter Bernat en de latere prostituee Francesca, die van hun land verdreven worden en na een verborgen leven van één jaar en één dag de vrijheid krijgen in Barcelona. De opeenvolging van gebeurtenissen in het leven van de hoofdfiguur is teveel voor één leven. Van stenensjouwer (bastaixo) tot aanzienlijk man, die het met levensgevaar voor joden en verdrukten opneemt, hetgeen ook zijn maatschappelijke val veroorzaakt. Er zijn fases dat de schrijver er in snelheidsvaart enorme ontwikkelingen aan toevoegt. En als er ooit een tijd was, dat mensen die voor een dubbettje geboren werden nooit een kwartje konden worden dan is het wel in de Middeleeuwen.

De historische context boeit me. Het scharnierpunt in de 14e eeuw. De tanende macht van de feodale heren en de opkomst van de burgerij. Als zijlijnen de wankele status van joden en moren in de overwegend katholieke samenleving, de kwalijke praktijken van de Inquisitie. En bovenal beklemt de wreedheid van de machthebbers (burgerlijk en kerkelijk), dat Falcones filmisch beschrijft.

Koning Alfons IV van Aragon gaf onder instignatie van de schrijven Ramon Llull er opdracht voor. De bouwheren Berenguer de Montagut en Ramon Despuig hadden de leiding. Een prachtig exemplaar van de catalaanse gothiek. De bastaixos werkten er keihard aan en hadden er in gildeverband hun eigen kapel. De kerk werd gebouwd over de romaanse, die uit 998 dateerde.

Falcones weet op gedocumenteerde en beeldende wijze de diverse bouwfasen te beschrijven. Voor romanliefhebbers wellicht mindere passages, maar voor kunstminnaars heel informatief. Over de keuzes en crises tijdens het bouwen lees je niet zo vaak.

De eenvoudige plattegrond is een drieschepig langschip zonder uitspringend dwarsschip, waarbij de zijbeuken net als de tussen de schoorpijlers gelegen kapellen rondom het koor doorlopen, zoals ook in de iets oudere kerk in Manresa.

De spanwijdte van de vier middenschiptraveeën was met veertien meter sensationeel en werd slechts door de overwelving van de kathedraal van Segovia overtroffen. De zijbeuken zijn vrijwel even hoog en doen de kerk op een zaal lijken. Het esthetische hoogtepunt is de buitenste krans van pijlers in de apsis die het zonlicht filteren in een bovenaards lichtschijnsel.

Nog tijdens het leven van Arnau Estanyol vinden er kleine rampen plaats, zoals de verwoestende brand van 1379. Na zijn leven wordt de kerk in 1428 door een aardbeving getroffen. De zuidelijke toren komt pas in 1902 gereed. Tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1938) worden ramen en beelden vernield, maar de restauraties zijn voortreffelijk geslaagd.

De Kathedraal van de Zee wil ik nog één keer bezoeken. En alles heel intens (her)beleven. Nog dit voorjaar.

KOPIE WEBLOG HUUB MOUS MET REACTIES FRED VAN DER WAL 

HUUB DRS. MOUS IS BOOS OP DICHTER CORNELIS VAN DER WAL, MAAR WIE VAN DER WAL HEET HEEFT ALTIJD GELIJK

Huub Mous: Cornelis van der Wal is een diep-Fries in de foute zin van het woord. Hij kan niet tegen kritiek, ontwijkt het debat en is alleen in staat om op achterbakse wijze met andersdenkenden te communiceren.

 Het gedichtje, dat hij nu op zijn weblog plaatst, was bedoeld als kritiek op de benauw de Friese cultuur die telkens weer zijn eigen mythes, helden, heiligen en martelaren creëert. Ik heb het destijds weggehaald, omdat het juist in die benauwde cultuur op dat moment wellicht verkeerd begrepen kon worden en bovendien geen recht deed aan Anita Andriessen zelf. In zekere zin is het goed dat Cornelis van der Wal deze woorden van mij nu aan de vergetelheid heeft ontrukt. Ik ben hem er dankbaar voor. Zijn daad bewijst eens te meer mijn gelijk. Het zegt iets over een cultuur is, die zulke benauwde geesten voortbrengt. Cornelis van der Wal leeft met oogkleppen op. Alleen in Friesland kun je je zoiets permitteren. Hoe ziek is de Friese cultuur eigenlijk? Die vraag zou ik wel eens beantwoord willen zien.

 15 Reacties »

Ischa 19 maart 2009 op 13:26

Tot nu toe troostte ik mij met de gedachte dat dergelijke, afschuwelijke taferelen, zich alleen in heel kleine dorpen en bij de Leeuwarder Courant afspeelden.

Autochtone bewoners weten bij voorbaat hoe een zaak in elkaar steekt, zonder zich goed informeren.

Wederhoor? Nooit van gehoord! Waarom ook, wij weten het namelijk altijd zeker.

 Nu ontneem je mij mijn illusie, dat er elders misschien een redelijker klimaat zou zijn.

Ik wist eigenlijk wel, dat het een illusie van mij was, maar een mens moet toch hoop houden …..

djKeu 19 maart 2009 op 20:56

Ik heb mogen meemaken dat een dichter who’s shall go nameless tijdens het alternatieve boekenbal vorig jaar in de bovenzaal van de Scamele Ruter (2008, voor degenen die denken dat het jaartal er toe doet) dronken van zijn kruk viel en alle andere aanwezige Friese literatoren er minder dan niks om gaven misschien waren ze nog te zeer onder indruk van het geboden repertoire van die avond misschien waren ze nog te zeer onder de indruk van de drankjes die ze hadden genoten om de verveling tegen te gaan maakt niet uit het was een beschamende toestand en dat is wat de

ik heb weer zin om te schrijven, dat was wel een tijdje geleden. om mijn part in het fries voor het juiste bedrag you know.

is er nog wat te halen of is de vijver leeg?

fred van der wal 20 maart 2009 op 15:59

KEU

ELKE WARE DICHTER HOORT REGELMATIG VAN ZIJN DRONKEN KRUK TE VALLEN

DAT WIST JE TOCH WEL?

Huub Mous 20 maart 2009 op 16:12

Vind ik ook Fred. Alleen sommige dichters klimmen er nooit meer op, als ze er eenmaal afgevallen zijn. Drank en poëzie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De alcohol maakt de geest ontvankelijk voor de muze. Maar bij Cornelis van der Wal werkt dit ‘krekt oarsom’, de alco-hol maakt zijn geest hol. Hoe meer hij drinkt, hoe benauwder zijn wereldbeeld wordt. De drank creëert bij hem letterlijk een kokerblik. Misschien een mooie titel voor zijn nieuwe bundel: ‘Fan bierblik nei kokerblik.’

fred van der wal 20 maart 2009 op 16:18

Beste Huub,

Langzamerhand heb je met iedereen ruzie en aan wie zou dat nou liggen? Ik kan mij namelijk niet voor stellen dat die gezellige Cornelis van der Wal die ik zelf een hele avond heb zien glunderen, enig kwaad in de zin heeft, behalve powezie schrijven.

Daarbij aangetekend dat hij nog nooit zukke lelijke dingen over mij heeft gezegd als drs. Huub Mous en om dat feit alleen al is Cornelis van der Wal mijn Geheime Broer en blijf jij hooguit mijn stiefbroer en daar loopt het in sprookjes altijd slecht mee af.

Huub Mous 20 maart 2009 op 16:35

Pas op voor de olifant, Fred. Die onthoudt alles.

fred van der wal 20 maart 2009 op 16:47

Met elke lovende strofe van Huub Mous voor Cornelis vind ik die Cornelis van der Wal interessanter, ook omdat je veel beter van der Wal kunt heten dan Mous, dat is een vast staand gegeven, dat jou grimmig als graniet aan ziet met ogen op schoteltjes die je als je een gegeven paard in de bek kijken en de putlucht die er van af slaat als er gehinnikt wordt zal jou nog doen bezwijken

Huub Mous 20 maart 2009 op 18:09

Tussen het zouteloos ei en de kop zonder kip

zit de dronkemanspraat van de zuipschuit

Tussen Cor van der Wal en het schone schip

Vaart het helder verstand het zeegat uit.

fred van der wal 20 maart 2009 op 18:32

Wat het zeegat uit vaart vaart er ook weer in, het is een eeuwig copulerende beweging De Grote Vaart.

fred van der wal 21 maart 2009 op 16:39

VANDAAG GALERIE DE FRIESE VIS HARLINGEN BEZOCHT MET ONZE PARIJSE VRIENDEN

Michel, Geneviève en hun zoon Eric zijn een paar dagen in ons tweede huis in het Noor den van Friesland. We bezochten Franeker en daarna Harlingen . Terrasje pikken, naar de Friese tegeltjes winkel geweest en het één en ander gekocht en daarna Galerie De Vis binnen gelopen.

Onze kennissen zijn miljonair, kunst min ded, kopen kunst en altijd bereid iets aan te schaffen.

De schilderijen die in de Galerie hingen waren niet om aan te zien. De galerie eigena resse liep schichtig heen en weer alsof ze het erg druk had of op de rand van het faillissement verkeerde hetgeen mij aaannemelijker leek als ik de kunst kbekeek die aaan de waand hing. Ze groette ons niet, heette ons ook niet welkom en het was duidelijk dat we werden genegeeerd tot verontwaardiging van onze hoog ontwik kelde Parijse vrienden die in de internatio nale galeries in Parijs wel anders gewend zijn.

Ik verontschuldigde de Harlingse galerie houdster tegenover mijn Parijse Vrienden dat de eigenaren van deze galerie nu een maal provincialen waren en geen Frans spraken zoals de meeste Friezen. Mogelijk had de galerie eigenaressse mij herkend en ik had via via gehoord dat ze bijzonder op mij gebeten was zonder de reden daarvoor op te geven en verklaard had dat ik in geen 1000 jaar een expositie bij ze zou krijgen, omdat mijn werk naar Friese maatstaven rostooi zou zijn, tenminste; dat had ze gehoord. Wie weet van Huub Mous!

Ik zei mijn zegsman dat ze mijn werk niet eens kenden en dat ik al helemaal niet van plan was daar te exposeren met mijn werk omdat ik genoeg tentoonstellingen kon krijgen buiten Friesland waar mijn werk sinds 1978 werd geboycot door de Noorderlingen.

Een half jaar geleden nam ik toevallig een paar fotos van de kat van de galerie eigenaressse. Ik stuurde vergevingsgezind zoals ik ben een paar A4 prints van uit Frankrijk op naar Galerie De Vis.

Ze waren er niet echt blij mee en claimden het copyright op hun kat. Het was waarschijnlijk een kunstkat. Ik zou nooit meer de galerie binnen mogen en de volgende keer zou de politie geroepen worden wegens galerievredebreuk.

De Friese kunst sien!

Huub Mous 21 maart 2009 op 18:16

Ja, ja De Vis wordt duur betaald. Je moet de kat ook niet op De Vis binden. De Vis moet zwemmen. Dan voelt de Vis zich als De Vis in het water. Dan krijg je boter bij De Vis en geen boter op het hoofd.

fred van der wal 21 maart 2009 op 18:40

Nog steeds verdriet het mij mateloos wanbegrip, onwilligheid en stijfkoppigheid steeds weer te moeten trotseren in het kunstleven dat bevolkt wordt met halve gare, gestoorde en soms zelfs misdadige tiepes die in elk ander beroep al lang in het gekkenhuis of de bajes hadden gezeten. Het wordt hard tijd dat ik aan het bewind kom en iedereen uit de ku(ns)tsien die tegen spreekt gewoon intiem martel en daarna tegen het plafond op takel, dat is toch niet te veel gevraagd?

Luitzen de Graaf 3 februari 2010 op 22:01

Friezen zijn een beetje stug, maar als je ze beter leert kennen dan zie je dat ze ook hun goede kanten hebben..

fred van der wal 4 februari 2010 op 08:38

Friezen zijn prima mensen, niks mis mee, maar de vol gevreten Friese kunstartiesten met hun slappe digitale kiekjes van het Wad en zwangere luchten bij de Oude Bildtdijk, nou, euh…afvegen en doortrekken en dan de deksel op de pot en de flacon luchtver frisser gebruiken

Op dinsdag 19 januari 2010 is mijn boek 'Verder zonder jou. Jongeren over de dood van iemand die ze lief is', verschenen tijdens een congres over jongeren en rouw, bij Hogeschool Utrecht.

Vijf van de 28 jongeren lazen hun verhaal voor tijdens het congres. Je verhaal voorlezen voor tweehonderd man is een hele prestatie, gezien de emoties die het opnieuw lezen van je verhaal met zich meebrengt. Maar wat deden ze het goed!

Ook deskundigen als Riet Fiddelaers-Jaspers, Paul Boelen en Jan Mokkenstorm vertelden over jongeren en rouw. De zaal barstte uit zijn voegen, en wat was iedereen onder de indruk van de verhalen van juist de jongeren! Aan het eind van het congres kwamen de jongeren die dat wilden op het podium, zij kregen minutenlang applaus.

In het boek lees je hoe jongeren verder gingen na de dood van een vader, moeder, broer, zus en/of grootouder, en zij geven ook tips aan ouders, school, familie en vrienden hoe je met ze om moet gaan. Dat je jongeren overal bij moet betrekken bijvoorbeeld, dat je niets zonder overleg voor ze moet beslissen, dat praten niet heilig is, maar 'er zijn' wel. 

Ik hoop dat het boek heel veel jongeren bereikt, en de mensen die met ze te maken krijgen in de klas, op de werkvloer of gewoon thuis en in de kroeg.

Na afloop hoorde ik hoe trots iedereen op zijn of haar verhaal is. Het is een soort eerbetoon aan al die overleden vaders, moeders, broers, zusjes en grootouders. Ze zijn dan wel niet meer hier, maar wel in hun hart. Of zoals Anna zei, nadat de naam van haar vader per ongeluk groot werd geprojecteerd 'Kijk, hij wil er toch nog even bij zijn!'.

Omslag Verder zonder jou

Bijzonder moment: voor het eerst het boek in handen!

Wopkelien vertelt over haar leven met en zonder zus Femke

Bijna alle jongeren kwamen op het podium

Pascalle vertelt in het boek over haar overleden vader

Kaey hoeve vertelde over de liefde voor zijn overleden oma Sammie

Drie uur achtereen lag ik te lezen. Het was weken, misschien wel maanden geleden dat het me voor het laatst was gelukt om zo lang achter elkaar te lezen zonder tussendoor mijn mail te checken, even iets op tv op te nemen, te sms-en, een ander boek te pakken of het boek te verruilen voor een krant of een tijdschrift. Het hielp dat ik mijn computer niet binnen handbereik had, maar het kwam vooral omdat ik eindelijk een boek las dat ik niet kon wegleggen.

En dat allemaal omdat de verfilming zo slecht is. Een paar weken terug ging ik naar een speciale vertoning van The Lovely Bones (zo speciaal dat iedereen zijn mobiele telefoon moest inleveren, zelfs zo speciaal dat Ron Brandsteder ervoor naar Tuschinski was gekomen). Ik vond het een vreselijke film. Sentimenteel, kitcherig, ontzettend Amerikaans, vreselijk geacteerd, oninteressant, langdradig, noem maar op. 

Na de voorstelling hoorde ik van meerdere mensen dat het zo ontzettend zonde was dat het boek door de regisseur, Peter Jackson van de Lord of the Rings trilogie nota bene, was verknald. Ik kon me werkelijk niet voorstellen dat een goed boek de basis kon zijn voor deze wanvertoning, en juist daarom bestelde ik The lovely Bones van Alice Sebold. 

'Ik was veertien toen ik vermoord werd op 6 december 1973,' luidt de tweede zin van het eerste hoofdstuk. De hoofdpersoon, Susie Salmon, beschrijft hoe ze wordt verkracht en in stukken gesneden door de vriendelijke buurman van een paar huizen verderop. Vanuit de hemel leeft ze meer met haar familie, die zonder haar door moet gaan. Als haar vader en haar zus op het idee komen dat de buurman misschien wat met haar vermissing te maken heeft, probeert ze hen zo goed mogelijk te sturen, maar vanuit het hiernamaals heeft ze maar weinig invloed op de levenden. 

The lovely Bones is spannend en goed geschreven. Met name de manier waarop Alice Sebold de emoties van Susie en haar familieleden begrijpelijk en aannemelijk maakt, is knap, vooral als je bedenkt hoe slecht Jackson erin slaagt om die emoties naar het witte doek te vertalen. Eén troost voor hem: eigenlijk is het een onverfilmbaar boek. Het is jammer dat hij toch een poging heeft gewaagd. Nu blijf ik Marky Mark voor me zien als Sebold de vader van Susie beschrijft.

Baukje Prins geeft in haar uitstekend boek “Voorbij de onschuld” (2004) een belangrijk overzicht over de denkrichting die zij “nieuw-realisme”noemt, een term die Wilders later graag voor zichzelf en zijn politiek gebruikte.

Het nieuw-realisme beweert de werkelijkheid in al haar lelijkheid te kunnen weergeven. Nieuw-realisme is volgens Prins de naam van

“een stijl van spreken en schrijven, die zich van andere onderscheidt door het gebruik van bepaalde retorische en stilistische middelen. De retoriek van het realisme appelleert aan bepaalde verlangens: aan ons verlangen naar waarheid, objectiviteit en onpartijdigheid, met andere woorden, aan ons verlangen naar morele en politieke onschuld.

Zelfverklaarde realisten stellen hun tegenstanders dan ook vaak voor als naïeve idealisten. Terwijl [nieuw] –realisten de waarheid voorop stellen, zouden idealisten feitelijke uitspraken beoordelen op hun wenselijkheid. De waarheid zou het bij hen uiteindelijk verliezen van het goede. [Nieuw]-realisten bedienen zich dan ook graag van de retorische gemeenplaats van het taboe- dor hun tegenstanders angstvallig in stand gehouden, door henzelf moedig doorbroken.

Zij reserveren daarmee voor zichzelf het vermogen tot rationeel en onbevooroor­deeld redeneren, terwijl hun tegenstanders in magisch denken verval­len. Idealisten zouden geloven in de kracht van ritueel taalgebruik, waarbij niet de inhoud, maar de vorm van taaluitingen cruciaal is. Idealisten, zo lijken realisten soms te suggereren, schrijven aan taal een magische kracht toe; ze doen alsof met taal werkelijkheden in het leven kunnen worden geroepen en werkelijkheden kunnen worden bezworen. Volgens idealisten zou iets niet bestaan zolang je er maar niet over praat. Vandaar hun oproep tot omzichtig taalgebruik. Rea­listen daarentegen beschouwen taal als een neutraal instrument, een middel om over de werkelijkheid te spreken, om problemen bespreek­baar te maken opdat je ze kunt beheersen en oplossen.  “( p. 18 f)

Baukje Prins neemt het op voor dit zogenoemde “magische denken” over taal:

“Dit boek neemt het op voor dat zogenaamde magische denken. Ik noem het alleen geen idealisme, maar constructivisme. En ik laat zien dat het niet de magie, maar de macht van woorden is waarvoor critici van het realisme beducht zijn. Immers, sociale verhoudingen wor­den mede bepaald door de manier waarop wij over die verhoudingen spreken, waarop wij ze interpreteren en betekenis geven. Elk spreken over de sociale werkelijkheid maakt tegelijkertijd ook deel uit van die werkelijkheid. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat alles slechts een kwestie van interpretatie is - dat onze wereld simpelweg verandert als we er maar anders tegen aan kijken. Dan zouden we vervallen in een vorm van filosofisch idealisme, waarin er geen verschil is tussen onze ideeën over de wereld en hoe de wereld werkelijk is. “ (p. 19)

Spreken is volgens Baukje Prins en vele postmoderne “constructivisten” een vorm van taalhandeling : het brengt zogenaamde per­formatieve effecten teweeg, het verandert en structureert de werkelijkheid en de waarneming.

“Het mag lijken of in deze debatten de liefde voor de waarheid tegenover moralisme of politieke stellingname staat. Maar vanuit constructivistisch perspectief zijn in elk vertoog het epistemische en het politieke niveau, feitelijke uitspraken en waardeoordelen, onlos­makelijk met elkaar verbonden. Ook datgene wat wij accepteren als kennis, dat wil zeggen als uitspraken die zeker en onbetwijfelbaar waar zijn, heeft onontkoombaar een morele en politieke dimensie. Metname wanneer die kennis of wetenschap betrekking heeft op de multiculturele samenleving blijkt hoe omstreden uitspraken kunnen zijn die op het eerste gezicht toch louter de feiten op een rijtje lijken te zetten. Een van de redenen hiervoor is dat vertogen deel uitmaken van de sociale werkelijkheid waarover ze spreken. Vertogen over de multiculturele samenleving komen enerzijds voort uit die samenle­ving, terwijl ze anderzijds die samenleving ook weer vorm geven. “ ( p. 21, link toegevoegd van mij, M.T)

-------------------------------------

Zo ver Baukje Prins (die het toen nog neit over Widlers had, al klopt dit precies op Wilders).

En nu ik:

Wat Bolkestein en zijn navolgers van de Burke Stiching en Wilders niet willen onderkennen, dat is dat zij niet [alleen maar] een bestaand ressentiment onderkennen, maar dat zij dit ressentiment ook aanwakkeren.

Speken over angstgevoelens, dat moet en dat mag, maar dat is niet hetzelfde als realistisch “de waarheid” ”objectief” weergeven; het is een uitdrukking van subjectieve gevoelens. Gevoelens mogen worden geuit in het openbaar debat, maar zij zijn geen objectieve weergave van de werkelijkheid.

Wilders wil Afshin Ellian als deskundige

Kopvodden

Appeasement: Wilders, Bart Jan Spruyt en Chamberlain

De buitenlandse financiering van Wilders

Deportatie/Wilders/moslims

Brandstichter Wilders    

Joshua Livestro, Bart Jan Spruyt, Geert Wilders

Bolkestein en Wilders  

Wilders, neoconservatief of extreem-rechts?

Met Thucydides ten oorlog

Het Midden-Oostenconflict: Wilders, Ellian, Cliteur

Bolkestein, Wilders en Turkije

Geert Wilders en Afshin Ellian: de cultuur van de persoonlijke aanvallen

De Leidse achterban van Geert Wilders

Bart Tromp over het fascistoide karakter van de pvv   

Een persoonlijk Twitter-fragment, richting Daan Westerink, rouwdeskundige, journalist en onder meer Volkskrantblogger ......

Hier verwijs ik naar het nieuwe boek 'Verder zonder jou', dat vanaf aanstaande dinsdag in de boekwinkel ligt.

www.goedmakers.eu 

De meeste van de boeken die ik in het afgelopen jaar heb gelezen heb ik op mijn weblog al besproken. Toch maak ik nog even een totaaloverzicht. Dat heb ik tenslotte vanaf de start van mijn blog gedaan en het geeft een mooi overzicht van wat ik zoal lees.

Hieronder heb ik de gelezen boek verdeeld in categorieën. Van de boeken waar ik geen blogbijdrage over heb gemaakt geef ik wat informatie. Deze informatie is afkomstig van bol.com of van bibliotheekgelderlandzuid.nl

Roman

Aravind Adiga - The white tiger

Balram wordt geboren in een arm deel van India. Al vroeg moet hij hard werken voor de kost zonder uitzicht op een goede toekomst. Dan heeft hij het geluk dat hij als chauffeur wordt gehuurd door een rijke landeigenaar. Hij rijdt door India en komt in aanraking met een totaal andere cultuur dan die hij gewend was. Hij wordt er corrupt door. Uiteindelijk kan hij de verleiding van het geld niet weerstaan en hij vermoordt zijn baas. Met het buitgemaakte geld bouwt hij een nieuw bestaan op. Nu gebruikt hij de corruptie van de mensen om hem heen om tot rijkdom te komen zonder enig gevoel van wroeging. Dit boek is geschreven in de vorm van een lange brief aan een bezoekende hoge Chinese ambtenaar.

Alan Bennett - De ongewone lezer

Als de Britse koningin Elizabeth II achter haar ontsnapte honden aanloopt, ziet ze een bibliobus bij de keuken van Windsor Castle staan, gaat naar binnen om excuses te maken voor het geblaf en voelt zich verplicht een boek te lenen. Als ze dat terugbrengt leent ze uit beleefdheid nóg een boek en wordt gegrepen door het leesvirus. Dan begint een ontdekkingsreis door de Engelse en de wereldliteratuur, die haar een ander mens maakt. Maar terwijl haar familie blij is dat ze, nu ze zoveel leest, hen minder achter de broek zit, heeft de conservatieve hofhouding er veel moeite mee dat ze niet meer haar voorspelbare rol speelt. Maar Elizabeth houdt vol en viert haar 80e verjaardag met een grote verrassing.

Johan Daisne - De trein der traagheid

Na een geheimzinnige rit belanden drie treinreizigers in een vreemd, duister land, een tijdloos overgangsgebied tussen leven en dood, waarop zij ieder naar eigen aard reageren en waaruit een van hen tenslotte terugkeert in déze wereld

George Elliot – Middlemarch

In Middlemarch schetst de schrijfster de verschillende bewoners van een fictief dorpje op het Engelse platteland anno 1830, en kan ze aan de hand van hun levens, hun onderlinge relaties en hun ambities een aantal belangrijke thema's (zoals vrijheid, ontplooiïng, zelfinzicht, en je eigen maatschappelijke rol) uitwerken. Bovendien komen alle figuren op meesterlijke wijze uit de verf, vooral Dorothea Brooke en de jonge arts Lydgate, allebei verkeerd getrouwd maar toch proberend er het beste van te maken.

John Irving - De beren los

Het boek begint met twee gesjeesde Weense studenten die Oostenrijk doorkruisen op een oude motorfiets. Zij krijgen onderweg gezelschap van de hooguit 14 jaar oude liftster Gallen. Tijdens een van hun picareske avonturen legt een van de twee het loodje als gevolg van een overmaat aan bijensteken. Uit zijn nagelaten papieren blijkt zijn levenslange obsessie. Tevens bevatten deze notities zijn uiterst bizarre voorgeschiedenis.

Audrey Niffenegger - The time traveler's wife

'Tijdreiziger' Henry heeft een afwijking waardoor hij, vooral in tijden van stress, plotseling verdwijnt uit het heden en naakt te voorschijn komt in een andere tijd. Dit geeft uiteraard de nodige problemen, alleen al omdat hij dan meteen op zoek moet naar kleding en eten. Henry en zijn vrouw Clare ontmoeten elkaar voor het eerst als Clare nog een kind is en Henry een man van in de veertig. De liefde slaat toe als ze elkaar ontmoeten in de huidige tijd als Clare 20 is en Henry 28. Henry is dan voor Clare een heel bekende persoon, terwijl Clare voor déze Henry van 28 nog een totaal onbekende is. Dit klinkt allemaal nogal geforceerd, maar het is de kracht van de auteur dat ze het logisch maakt. Als lezer blijf je vooral betrokken bij het menselijke aspect ervan, bij het menselijk drama dat zich hier afspeelt. Het verhaal wordt beurtelings door Henry en Clare verteld en als lezer heb je daaraan houvast.

Leonie Swann - De schapen van Glenkill

De schapen van Glennkill vinden op een kwade dag hun herder dood met een spade door zijn lichaam. Miss Maple, het slimste schaap van de kudde, vindt dat ze uit moeten zoeken wie dit heeft gedaan. Na enig herkauwen gaat de kudde aan de slag. Wat volgt is een humoristisch en spannend verhaal waarbij de lezer samen met de schapen op zoek gaat naar de moordenaar. De schapen verdiepen zich in de mensenwereld en proberen die te vertalen naar de dingen waarmee ze vertrouwd zijn. Elk schaap heeft hierin een eigen inbreng. Een boek vol verrassingen. De schapen zijn persoonlijkheden; je voelt je als lezer deel van de kudde.

P.G. Wodehouse - De dienstwillige minnaar

Paolo Coelho - Veronika besluit te sterven

Umberto Eco - Het eiland van de vorige dag

Ken Follett - World without end

Arthur Golden - Memoirs of a geisha

Hella S. Haasse – Sterrenjacht

Eduardo Mendoza - De wonderbaarlijke reis

Monaldi & Sorti – Imprimatur

Marisha Pessl - Calamiteitenleer voor gevorderden

Fantasy & science fiction

Cassandra Clare - City of ashes (The mortal instruments 2)

Cassandra Clare - City of glass (The mortal instruments 3)

Arthur C. Clarke & Stephen Baxter - Time's eye ("Time odyssey 1")

Peter David - One knight only (e-book)

Charlie Fletcher - Iron hand

Terry Goodkind - Bloedbroederschap (derde wet van de magie)

Terry Goodkind - Temple of the winds ("Vierde wet van de magie")

Lev Grossman - The magicians

Frank Herbert - Dune Messiah (Duin 2)

Frank Herbert - Children of Dune (Duin 3)

Lindsay McKenna - Time raiders - the seeker (e-book)

Stephanie Meyer - Twilight ("Twilight 1")

Stephenie Meyer - New moon ("Twiligth 2")

Terry Pratchett - Lords and ladies

Terry Pratchett - Small gods

Kinderboek

Imme Dros - De huiveringwekkende mythe van Perseus

Dit is de huiveringwekkende mythe van Perseus, de zoon van Zeus, god van de donder, bliksem en regen. Perseus, die een wrede tiran en een bloedstollend monster versloeg, die het slangenhoofd van Medusa erafsloef voor haar blik hem kon verstenen. Perseus, die ontkwam aan de dood en aan duizend gevaren

Jostein Gaarder - Het mysterie

Joachim mag in de Adventstijd elke dag een luikje van zijn nieuwe kalender openmaken. Daaruit vallen briefjes met daarop het verhaal van Elizabet die een reis maakt terug in de tijd, naar Bethlehem in het jaar 0.

Frances Hodgson Burnett - The secret garden

Mary komt als wees terecht in Huize Misselthwaite in Londen, een groot landhuis met veel kamers die bijna allemaal afgesloten zijn. Mary moet erg wennen aan haar nieuwe thuissituatie. Ze gaat op ontdekking in de tuinen die bij het huis horen en in het huis zelf. Mary ontdekt een ommuurde tuin, waarvan de deur op slot zit, maar ook in het huis ontdekt ze mysterieuze dingen. Ze hoort namelijk voortdurend het geluid van een huilend kind.

J.K. Rowling - The tales of Beedle the bard

In 'Harry Potter en de relieken van de dood', het laatste deel uit de zevendelige serie over de beroemde tovenaarsleerling, krijgt Hermione Granger uit de nalatenschap van Albus Dumbledore een boek met vijf tovenaarssprookjes in runetekens: 'The Tales of Beedle the Bard'. Hermione vertaalt de sprookjes en ontdekt in een van de sprookjes aanwijzingen om de 'horcruxes' van Lord Voldemort te vernietigen. Dit sprookjesboek bevat de vijf vertaalde sprookjes, een inleiding en illustraties van de auteur van de Harry Potterboeken en - met toestemming van het 'Hogwarts Headmasters' Archive' - aantekeningen van Albus Dumbledore.

Tonke Dragt - De torens van Februari

Jostein Gaarder - De magische bibliotheek (ringboek, via bookcrossing)

Strips

Chauvel-Lereculey-Simon - Arthur: 2 Arthur, de krijger

Goscinny & Uderzo - De verjaardag van Asterix en Obelix, het gulden boek

Henk Kuijpers - Franka: Het meesterwerk (deel 2)

Henk Kuijpers - Franka: De terugkeer van de Noordenzon (deel 3)

Henk Kuipers - Franka: het zwaard van Iskander (deel 19)

Henk Kuijpers - Franka: De witte godin (strip, deel 20)

Reisgids

Jan Dodd & Simon Richmond - The rough guide to Japan

Christian Williams & John Gawthrop - The rough guide to Berlin